NAABOT na ng Pilipinas at Tsina ang isang “paunang pagkakasundo” para sa pagbuo ng isang roadmap na tutulong sa pamamahala ng mga tensyon sa South China Sea, ibinunyag ni Chinese Ambassador Jing Quan noong Martes ng gabi.

Sa kanyang talumpati sa isang bagong taong pagtitipon para sa media sa Lungsod ng Makati, sinabi ng sugo na nagpapatuloy ang mga pag-uusap sa pagitan ng dalawang kagawaran ng ugnayang panlabas habang lalong nagiging “mas kapansin-pansin” ang mga alitang pandagat sa mga nakaraang taon.

“Ang anumang tunggalian ay tiyak na makapipinsala sa pangmatagalang relasyon ng ating dalawang magkapitbahay na bansa. Kaya, ang pinakamainam na opsyon ay ang maupo at mag-usap upang makahanap ng mga solusyon sa paraang diplomatiko,” aniya.

“Sa kasalukuyan, ang aming mga diplomat mula sa magkabilang panig ay nagsusumikap tungo sa layuning ito, at nakarating na sa ilang pagkakasundo hinggil sa isang roadmap para sa susunod na yugto ng diyalogo at negosasyon,” dagdag pa niya.

Ang Tsina, Pilipinas, at iba pang mga bansa sa Timog-silangang Asya ay sangkot sa isang alitang pandagat sa South China Sea, isang mahalagang ruta ng pandaigdigang kalakalan na tinatayang naglalaman ng malalaking, hindi pa natutuklasang reserba ng langis.

Sa nakalipas na taon, nagkaroon ng serye ng mga komprontasyon sa dagat ang Tsina at Pilipinas, kabilang ang paggamit ng Chinese Coast Guard ng water cannon at mga mapanganib na maniobra laban sa mga sasakyang-dagat ng Pilipinas.

Hanggang sa oras ng paglalathala, wala pang ibinibigay na karagdagang detalye ang Department of Foreign Affairs (DFA) at ang Embahada ng Tsina sa Maynila hinggil sa planong roadmap.

Mga negosasyon sa COC

Sa parehong talumpati, sinabi ni Jing na nakatuon ang Tsina sa pagpapabilis at pagtatapos ng mga negosasyon sa Code of Conduct (COC) sa South China Sea bago matapos ang 2026, at nakatakdang ganapin ang susunod na round ng pag-uusap sa unang quarter ng taon.

“[C]onsultations ay nagiging mas madalas at mas masinsin. Kaya, kapwa panig—lahat tayo—ay nais tapusin ang negosasyon sa COC bago matapos ang taong ito,” aniya.

“Kung makakamit natin ang isang COC, magiging malaking tulong ito sa katatagan ng rehiyon at sa pangmatagalang relasyon ng Tsina at Pilipinas,” dagdag niya.

Habang hinihintay ang pinal na dokumento, sinabi ni Jing na dapat “panatilihing bukas ang mga linya ng komunikasyon, umiwas sa mga mapanulsol o komprontasyonal na aksyon, at pigilan ang paglala ng tensyon.”

Samantala, sinabi ng sugo na ipagpapatuloy niya ang pagsisilbi bilang tulay upang makatulong sa pagpapatatag ng ugnayan ng dalawang bansa habang opisyal niyang inaako ang tungkulin bilang bagong embahador ng Tsina sa Pilipinas.

“Ang isyu sa South China Sea ay isa lamang bahagi ng ugnayan ng Tsina at Pilipinas. Kailangan pa rin nating isaalang-alang ang mas malawak na larawan,” aniya.

“Gaya ng sinabi ni Pangulong Marcos, ‘huwag nating hayaang ang mga pagkakaibang ito ang magtakda ng ating relasyon.’ ‘Ang ating mga pagkakaiba ay dapat maging eksepsiyon sa ating ugnayan at hindi ang pamantayan,’” dagdag niya. Philippine News Agency