LABINLIMANG kahon ng mga dokumentaryong ebidensya kaugnay ng confidential funds ni Bise Presidente Sara Z. Duterte ang naging sentro ng presentasyon ng prosekusyon sa ika-11 araw ng paglilitis sa impeachment sa Senado, ayon kay House trial spokesperson Zia Alonto Adiong ng Lanao del Sur noong Lunes.

Sa pakikipag-usap sa mga mamamahayag matapos ang pagdinig, binalikan ni Alonto Adiong ang testimonya ni Atty. Roderick Wamil, dating state auditor ng Commission on Audit (COA) Intelligence and Confidential Funds Audit Office (ICFAO), tungkol sa mga rekord na isinumite bilang suporta sa paggasta ng confidential funds ng Office of the Vice President (OVP) at ng Department of Education (DepEd).

“Labinlimang kahon ng ebidensya ukol sa confidential funds ng Bise Presidente ang ipinrisinta ng prosekusyon,” ani Alonto Adiong.

Ang mga kahon ay sumisimbolo sa dami ng mga dokumentong iniharap sa impeachment court. Ayon kay Alonto Adiong, higit na mahalaga ang paliwanag ni Wamil tungkol sa nilalaman ng mga dokumentong in-audit—at maging ang mga impormasyong hindi nakapaloob sa mga ito.

“Bilang unang saksi sa ika-11 araw, humarap sa impeachment court si Atty. Roderick Wamil, dating state auditor ng Intelligence and Confidential Funds Audit Office ng Commission on Audit o COA,” aniya.

Ayon sa buod ni Alonto Adiong, nagpatotoo si Wamil na hindi tinukoy sa mga dokumento ang mga partikular na confidential activities na pinaggamitan umano ng confidential funds.

“Lumabas sa testimonya ng witness na hindi idinetalye ang anumang confidential activity na pinaggamitan ng confidential funds,” sabi ni Alonto Adiong.

Mahalaga umano ang kakulangang ito dahil kinakailangan ng mga auditor ang sapat na detalye tungkol sa isang aktibidad upang matukoy kung ang ginastos ay kabilang sa mga pinapahintulutang paggamit ng confidential funds at kung ito ay alinsunod sa umiiral na mga alituntunin.

“At ayon sa witness, kailangan ng detalyadong confidential activity para malaman kung compliant ba ang mga ginastos na pondo o ang paggastos ng confidential funds,” dagdag niya.

Binanggit din ni Alonto Adiong ang testimonya ni Wamil hinggil sa confidential funds ng DepEd noong si Duterte pa ang kalihim ng kagawaran.

“Unang pagkakataon lamang na nagkaroon ng confidential funds ang DepEd sa ilalim ng pamumuno ni Bise Presidente Sara Zimmerman Duterte,” aniya.

Nilinaw na ang testimonya ni Wamil sa usaping ito ay nakabatay lamang sa panahon ng kanyang audit at sa mga opisyal na saklaw ng kanyang personal na kaalaman. Nauna niyang sinabi sa korte na sa mga naging kalihim ng DepEd na nasaklaw ng kanyang audit mula 2014 hanggang 2024, tanging sa panahon ni Duterte lamang siya nakapag-audit ng confidential funds ng kagawaran.

Inalala rin ni Alonto Adiong na itinuro ni Wamil ang mga sertipikasyong nilagdaan ni Duterte na nagsasaad na kinakailangan ang confidential funds at na ang paggamit nito ay alinsunod sa batas. Gayunman, ang pagkakaroon ng mga sertipikasyong ito ay hiwalay pa rin sa tanong sa audit kung ang mga iniulat na paggasta at mga kalakip na dokumento ay tunay na sumusunod sa mga umiiral na rekisito.

Ipinakita rin ng prosekusyon ang mga acknowledgment receipt na isinumite kaugnay ng liquidation ng confidential funds. Isa sa mga resibong ipinakita sa direktang pagsusuri kay Wamil ay nagtatala ng bayad na ₱70,000 sa pangalang “Mary Grace Piattos.”

“Naipakita rin sa direct examination ng witness ang mga acknowledgment receipts kung saan nakapirma sina Mary Grace Piattos, Nova Santos, Renan Piatos at Mico Harina,” ani Alonto Adiong.

Ang resibo ay nagpapatunay lamang na ito ay bahagi ng mga rekord na isinumite ng OVP. Kung tunay na umiiral ang mga taong nakapangalan sa mga resibo at kung lehitimo ang mga transaksyon ay mga usaping nakasalalay pa rin sa ebidensya at sa magiging pagpapasya ng impeachment court.

Ang testimonya sa ika-11 araw ay bahagi ng Article I ng impeachment complaint, na tumatalakay sa mga alegasyon kaugnay ng ₱612.5 milyong confidential funds—kung saan ₱500 milyon ay iniuugnay sa OVP at ₱112.5 milyon naman sa DepEd. Ang mga senator-judges ang magsusuri sa mga rekord, habang may pagkakataon ang depensa na kuwestiyunin ang mga dokumento, magsagawa ng cross-examination sa mga saksi, at magharap ng sarili nitong ebidensya.

Para kay Alonto Adiong, ang pinakamahalagang punto ng pagdinig ay hindi lamang ang dami ng mga kahon ng ebidensya kundi ang mga isyu ng pagsunod sa mga alituntunin na lumitaw mula sa mga rekord, ayon sa testimonya ni Wamil.

“Sa gitna ng pahayag ng witness, lumalabas na maraming iregularidad sa paggamit ng confidential funds batay sa pagsisiyasat ng Commission on Audit o COA,” pagtatapos ni Alonto Adiong.