PINURI ni Senador Francis “Kiko” Pangilinan ang Korte Suprema sa pag-institutionalize na nagbibigay daan sa paggamit ng Filipino Sign Language (FSL) interpreters sa lahat ng korte sa buong bansa — isang hakbangin na tinawag niyang “makasaysayan” para sa pantay na hustisya na maiintindihan kahit Ng mga may kapansanan.

“Hindi lang ito usapin ng accessibility. Usapin ito ng dignidad,” pahayag ni Pangilinan sa sesyon ng Senado, matapos ilabas ng Korte Suprema ang opisyal na guidelines na nag-uutos ng pagkakaroon ng FSL interpreters sa mga pagdinig para tulungan ang mga binging litigant, saksi, at iba pang kalahok sa proseso ng korte.

Ayon kay Pangilinan, matagal na dapat naipatupad ang patakarang ito. Aniya, hindi kumpleto ang katarungan kung hindi ito naaabot ng mga may kapansanan, partikular ng komunidad ng mga bingi na matagal nang nahaharap sa diskriminasyon at hadlang sa mga paglilitis.

“Ang hustisya ay dapat hindi lang makita, kundi maramdaman at maintindihan — pati ng mga nakaririnig gamit ang kamay,” ani Pangilinan. Hinimok rin niya ang ehekutibo at hudikatura na tiyaking may sapat na pondo para sa pagsasanay, accreditation, at deployment ng mga FSL interpreter sa buong bansa.

Ang nasabing polisiya ay ipatutupad sa koordinasyon ng Department of Justice (DOJ), Public Attorney’s Office (PAO), at Integrated Bar of the Philippines (IBP), na may prayoridad sa mga trial court at legal aid centers.

Mainit na tinanggap ng mga human rights groups at mga organisasyong nagtataguyod ng karapatan ng mga bingi ang nasabing hakbang. Ayon sa kanila, ito ay alinsunod sa Magna Carta for Disabled Persons at sa UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities na nilagdaan ng Pilipinas.

Dagdag ni Pangilinan, “simula pa lamang ito” ng mas malawak na reporma upang masigurong ang lahat ng serbisyo publiko — gaya ng mga proseso sa pulisya, barangay hearings, at mga kulungan — ay maaabot ng bawat Pilipinong may kapansanan.