SINABI noong Martes ni dating senador at kritiko ng administrasyon na si Leila de Lima ng Mamamayang Liberal Party-list na ang mga paratang ng impeachment hinggil sa pagdukot at pagkalulong sa droga laban kay Pangulong Ferdinand R. Marcos Jr. ay hindi pumapasa sa pamantayan ng sufficiency in substance alinsunod sa mga tuntunin ng Kamara, sa pagdinig ng House Committee on Justice.

Sa kanyang pahayag habang tinatalakay ang mga pamantayan sa impeachment, binigyang-diin ni De Lima na ang tungkulin ng komite sa yugtong ito ay limitado lamang sa pagtukoy kung ang reklamo ay pumapasa sa antas ng sapat na alegasyon—hindi kung ang mga akusasyon ay totoo, kapani-paniwala, o suportado ng matibay na ebidensya.

“Sa teknikal at mahigpit na pananaw, at kung susundin natin ang pamantayang itinakda mismo ng House Rules, ang Rules of Procedure sa impeachment proceedings, ang dapat lang tingnan ay kung ang reklamo ay may paglalahad ng mga katotohanang bumubuo sa inaakusahang impeachable offense at tumutukoy sa hurisdiksyon ng komiteng ito,” ani De Lima.

Sinabi ni De Lima na bagama’t malinaw na may hurisdiksyon ang komite, ang sufficiency in substance ay nangangailangan ng higit pa sa malalawak o pangkalahatang konklusyon.

“Kapag sinasabi nating substance, tumutukoy ito una kung ang reklamo ay nag-aakusa ng mga ultimate facts na kung ipagpapalagay na totoo ay bubuo ng isang impeachable offense,” paliwanag niya. “Hypothetical admission lang. Hindi pa natin titingnan kung totoo o hindi o kung may sumusuportang ebidensya ang isang alegasyon ng katotohanan.”

Inilahad ni De Lima ang mga tiyak na pamantayan sa ilalim ng House Rules, at binigyang-diin na ang mga paratang ay dapat makatotohanan, magkakaugnay, at malinaw na nakatali sa isang konstitusyonal na batayan ng impeachment.

“Ang isang reklamo ay sapat sa substance kapag, una, isinasalaysay nito ang mga tiyak na kilos o pagkukulang, hindi basta mga konklusyon,” ani niya. “Ikalawa, ipinapakita nito ang ugnayan o koneksyon sa pagitan ng mga inirereklamong kilos at ng isang batayan ng impeachment. Kailangan konektado ang mga alegasyon ng katotohanan sa konstitusyonal na batayan.”

Idinagdag pa niya na ang mga paratang ay dapat malinaw at hindi haka-haka upang makasagot nang makabuluhan ang sinasagot na partido.

“Ikatlo, dapat itong malinaw at magkakaugnay upang makasagot nang makabuluhan ang respondent,” ani De Lima. “Ikaapat, hindi ito dapat purong haka-haka o nakabatay lamang sa opinyon.”

Binigyang-diin ni De Lima na ang mga impeachment proceedings ay hindi lugar para timbangin agad ang kredibilidad ng mga akusasyon.

“Hindi pa tinitimbang ang ebidensya sa yugtong ito,” aniya. “Ang pagsusulit ay sapat ba ang alegasyon, hindi ang kredibilidad o katotohanan.”

Sa parehong pagdinig, umayon si Senior Deputy Majority Leader Lorenz Defensor ng Iloilo sa prinsipyong ito, at iginiit na may tungkulin ang komite na suriin ang mga katotohanan at hindi basta tanggapin ang mga hubad na paratang.

“Nasa responsibilidad ng komiteng ito na hindi lamang tanggapin ang isang paglalahad sa isang impeachment complaint. May tungkulin tayong suriin ito nang may kasipagan. At hindi ito simpleng pagtanggap lamang ng mga alegasyon,” ani Defensor. “Ito ay pagtukoy sa mga katotohanan na sa yugtong ito ay dapat man lang may suportang ebidensya upang matukoy kung may sapat o probable cause.”

“Kaya nararapat lamang na ang paglalahad ng mga katotohanan ay sa yugtong ito ay may kaakibat na ebidensya upang ideklara natin na ang reklamo ay sapat hindi lamang sa porma kundi pati sa substance,” dagdag ni Defensor.

Ang mga pahayag ay ginawa sa gitna ng mga akusasyon ng impeachment laban kay Pangulong Marcos, kabilang ang mga alegasyon ng pagdukot sa dating Pangulong Rodrigo Roa Duterte at umano’y paggamit ng droga—mga paratang na ayon sa mga pahayag ni De Lima ay hindi pumapasa sa mga pamantayang konstitusyonal at pamamaraang kinakailangan upang umusad ang proseso.