ANG paliwanag na ang “cash in bank” ay “isinama lamang sa ‘Others’” sa Statement of Assets, Liabilities, and Net Worth (SALN) ay hindi lamang mahirap paniwalaan—direkta rin nitong sinisira ang mga prinsipyo ng transparency at accountability na kinakailangan sa lahat ng opisyal ng gobyerno, at maaari nang ituring na isang anyo ng paglabag sa tiwala ng publiko, ayon kay House Committee on Public Accounts Chair Terry L. Ridon noong Biyernes.

“Ang katotohanan hindi nilalagay sa ‘Others.’ Iyan ay sinasabi nang diretso sa taumbayan,” ani Ridon, isang abogado, sa kanyang pahayag.

“Kung magpapalusot, sana naman pag-isipan. Nakaka-insulto kung gagawing bobo ang lahat ng Pilipino,” dagdag pa niya.

Ayon kay Ridon, lalong nagiging seryoso ang isyu kapag isinasaalang-alang ang laki ng galaw ng pera na naibunyag na sa mga opisyal na tala, na lalo pang nagpapataas ng mga tanong ukol sa pananagutan at tiwala ng publiko.

“Hindi ito hiwalay na usapin ng classification lamang. May konteksto ito—may ₱6.77 bilyon na covered at suspicious transactions na nakalagay sa AMLC report,” aniya. “Lalong hindi puwedeng maging malabo ang deklarasyon kung ganito kalaki ang galaw ng pera.”

Kapag nagiging malabo ang mga deklarasyon, sinabi ni Ridon na nasisira ang integridad ng buong sistema.

“Hindi puwedeng itago ang malinaw na asset sa likod ng salitang ‘Others.’ Hindi ito magic—obligasyon itong ideklara nang tama,” ani Ridon, na miyembro rin ng House Committee on Justice.

Binigyang-diin niya na ang SALN ay hindi isang basta-bastang disclosure form kung saan maaaring itago ang mahahalagang impormasyong pinansyal sa malalabong kategorya.

“Ang SALN ay isang sinumpaang legal na dokumento. Kailangan malinaw, detalyado, at walang pagtatago. Ang cash in bank ay pangunahing asset—hindi ito puwedeng ilibing sa ‘Others’ nang walang seryosong tanong,” aniya.

Dagdag pa ni Ridon, ang ganitong mga paliwanag ay sumisira sa mismong layunin ng batas sa SALN, na nagbibigay sa publiko ng malinaw na pag-unawa sa kalagayang pinansyal ng kanilang mga opisyal—lalo na kung may mga isyung may kinalaman sa malalaking galaw ng pera.

“Kung may bilyon-bilyong galaw ng pera, lalong kailangan malinaw ang deklarasyon. Hindi puwedeng may malalaking transaksyon pero walang malinaw na repleksiyon sa SALN,” aniya.

Mas nakababahala pa, aniya, ang tila pattern ng pagdedeklara ng zero cash in bank sa loob ng ilang taon.

“Hindi na ito simpleng interpretasyon. Ito ay usapin na ng consistency at credibility ng mga deklarasyon,” ani Ridon. “Kung may pumasok at gumalaw na pera, dapat makikita rin iyon sa tamang deklarasyon.”

Binigyang-diin niya na kahit ang mga karaniwang empleyado ng gobyerno ay pinananagot sa mahigpit na pamantayan pagdating sa SALN compliance.

“Ang karaniwang empleyado napaparusahan kahit maliit na pagkakamali sa SALN. Mas lalong hindi puwedeng palampasin kung milyon o bilyon ang pinag-uusapan,” aniya.

Ayon kay Ridon, hindi dapat pili lamang ang pagpapatupad ng pananagutan, at ang parehong pamantayan ay dapat ipatupad sa lahat ng opisyal anuman ang ranggo.

“Ang isyu ay simple: kung may pondo sa bangko, bakit hindi ito naideklara nang maayos at malinaw?” aniya. “Higit sa teknikal na palusot ang nararapat sa mamamayang Pilipino. Ang kailangan nila ay katotohanan—malinaw na ipinahayag, lubusang isiniwalat, at walang pagtatago.”

“At kung ang malinaw na asset ay itinatago sa malabong deklarasyon—lalo na sa konteksto ng bilyon-bilyong galaw ng pera—hindi na ito simpleng error sa SALN. Ito ay malinaw na usapin ng pananagutan na pumapasok sa paglabag sa tiwala ng publiko.”