DAPAT panatilihin ng Senado ang atensyon ng publiko sa ebidensya at sa impeachment trial ni Pangalawang Pangulo Sara Z. Duterte, sa halip na hayaang mangingibabaw ang mga teorya ng sabwatan at mga alegasyong hindi pa napatutunayan sa isang prosesong konstitusyonal na susubok sa tiwala ng publiko sa mga institusyon.

Ginawa ni House Committee on Higher and Technical Education chair Jude Acidre ang pahayag noong Martes matapos ang kontrobersiya hinggil sa Cha-cha video ni Sen. Imee Marcos sa plenaryo, na tinutulan ng mga senador ng minorya, kabilang si Senate Majority Leader Juan Miguel “Migz” Zubiri at dating Senate President Vicente “Tito” Sotto III, na ipatanggal ito sa rekord ng Senado.

“Dahil nga ang hamon namin sa Senado, with all due respect sa mga kaibigan namin sa Senado, ay dapat sana nakatuon na lang ang atensyon natin sa mga facts, sa mangyayari sa impeachment trial. Kasi ‘yun naman talaga ang kailangan nating resolbahin ngayon,” sabi ni Acidre.

Nagtipon ang Senado bilang impeachment court matapos bumoto ang Kamara ng 257-25-9 upang i-impeach si Duterte, na nahaharap sa mga paratang ng maling paggamit ng pondo ng gobyerno, hindi maipaliwanag na yaman, at mga banta laban kay Pangulong Ferdinand Marcos Jr. at sa kanyang mga kaalyado, na kanyang itinanggi.

“Para kung anumang krisis sa liderato, anumang krisis sa politika ang meron ngayon, maaayos natin ito batay sa ebidensya. Hindi ‘yung tinatakot natin ang tao, hindi kung anu-anong teorya ng sabwatan,” diin ni Acidre.

Sinabi ni Acidre na ang kontrobersiya sa Senado ay nagpapakita ng nakakabahalang pattern kung saan ang mga akusasyon ay nauuna bago ang pagpresenta ng ebidensya.

“Frustrated kami, nababahala kami na sa Senado mismo, nagiging uso na ang mag-akusa bago magpakita ng ebidensya,” sabi niya.

Ipinunto niya na dapat isantabi ng mga mambabatas ang personal na kagustuhan at pulitikal na posisyon para sa dangal ng mga institusyong kanilang pinaglilingkuran.

“Ang ating politika, personal na paniniwala, maging ang sariling paninindigan, ay dapat nakasunod sa institusyong ating kinakatawan. Siguro iyon ang dapat naming paalala sa amin,” sabi niya.

Ayon pa kay Acidre, ang mga miyembro ng Kongreso at Senado ay tagapangalaga lamang ng kapangyarihang ipinagkatiwala sa kanila ng taumbayan.

“Hindi amin ang Kongreso. Kami ay tagapangalaga lamang ng anumang kapangyarihan o responsibilidad na meron ito,” aniya.

Nagbabala siya na ang pagtingin sa kapangyarihang pampubliko bilang personal na pag-aari ay sumisira sa pananagutan at sa serbisyong pampubliko.

“Kapag masyadong pulitikal ang pagtingin mo, at iniisip mong pag-aari mo ang kapangyarihan na meron ka, sa tingin ko ay nawawala ang diwa ng pananagutan,” sabi niya.

Ayon kay Acidre, ang mga batang mambabatas ay mas mulat sa agarang reaksyon ng publiko sa panahon ng social media, kaya mas mahalaga ang disiplina sa loob ng institusyon.

“Para sa amin, lalo na sa mas bata, sa mundo ng social media na mabilis ang reaksyon ng tao, mas nagiging aware ka na may mga hangganan na hindi dapat lampasan dahil may mas mataas na institusyong dapat panatilihin,” sabi niya.

Sinabi niya na ang legislative immunity ay para protektahan ang tapat na diskusyon, hindi para gawing instrumento ang privilege speeches sa personal o pulitikal na pag-atake.

“Mayroon tayong tinatawag na unparliamentary language, lalo na kung ang mga pahayag ay nakakasira na sa mga miyembro ng kapulungan,” paliwanag ni Acidre.

Aminado si Acidre na binibigyan ng laya ang mga mambabatas na magsalita, ngunit dapat pa rin itong nakatuon sa interes ng publiko.

“Sa kasamaang palad, may ilan na hindi nakikita na dapat ito ay nakabubuti para sa bayan at hindi para sa sariling interes pulitikal,” sabi niya.

Ayon pa sa kanya, bawat mambabatas na nagsasalita sa plenaryo ay dapat tandaan na ang pribilehiyo ay may kaakibat na responsibilidad na magsabi ng totoo.

“Bawat indibidwal na miyembro ng Kongreso ay dapat siguraduhin na kapag tumayo ka roon, ang pribilehiyo ay may kaakibat na responsibilidad,” sabi niya.

Dagdag pa niya, ang mga akusasyon sa anumang lehislatibong kapulungan ay dapat nakabatay sa ebidensya, hindi sa insinuasyon.

“Dapat kapag nag-aakusa ka, nakabatay ka sa ebidensya,” dagdag ni Acidre.

Sinabi ni Acidre na may pananagutan ang lahat ng mambabatas kapag nalalabag ang tamang parliamentary conduct.

“Sa tingin ko, kahit si Senador Imee o si Congressman [Kiko] Barzaga, lahat tayo ay dapat managot,” sabi niya.

Dagdag pa niya, dapat gamitin ng mga miyembro ang tamang proseso kapag naniniwala silang may nalabag na hangganan.

“At kung may nakikitang lumagpas na sa hangganan, talagang dapat maghain ng reklamo,” dagdag pa niya.