BALAK ng mga tagausig sa Kamara na hilinging ituring bilang hostile witnesses ang mga tauhan ng Office of the Vice President (OVP) at Department of Education (DepEd) na direktang nag-ulat o nagtrabaho sa ilalim ni Vice President Sara Z. Duterte habang ipinagpapatuloy nila ang pagbuo ng kaso tungkol sa umano’y maling paggamit ng confidential funds, ayon kay Bicol Saro Party-list Rep. Terry Ridon nitong Sabado.

“Sa tingin ko, lahat ng tauhan ng OVP at DepEd na nag-report sa Bise Presidente ay hihilingin nating ma-qualify bilang hostile witness,” sabi ni Ridon sa Saturday News Forum sa Dapo Restaurant sa Quezon City.

Kabilang dito ang dating DepEd special disbursing officer (SDO) na si Edward Fajarda, na ayon kay Ridon ay inaasahang ituturing din ng prosekusyon na parang dating OVP SDO na si Gina Acosta.

Nang direktang tanungin kung ihaharap si Fajarda bilang hostile witness, sumagot si Ridon: “Tama po iyon.”

“Magkapareho naman ang status nila ni Ms. Acosta dahil siyempre, sa tingin ko, magkahawig ang kanilang mga interes, partikular na pagdating dito sa maling paggamit ng confidential funds,” aniya.

Nag-withdraw si Fajarda ng tatlong cash advance na tig-P37.5 milyon, o kabuuang P112.5 milyon, mula sa confidential funds ng DepEd noong 2023, nang sabay na nagsilbi si Duterte bilang kalihim ng edukasyon.

Sinabi ni Ridon na inaasahan ng mga tagausig na muling pagtitibayin ni Fajarda ang kanyang naunang testimonya sa Kamara na inutusan siya ni Duterte na ibigay ang confidential funds kay Col. Dennis Nolasco, na noon ay security officer ng DepEd at hindi ang itinalagang SDO ng departamento.

“Ang inaasahan natin ay muling pagtitibayin ni Mr. Fajarda ang sinabi niya noong mga pagdinig ng House committee na ang Bise Presidente ay nagbigay ng instructions na ibigay ang confidential funds ng DepEd sa isang taong hindi organic personnel ng DepEd,” sabi ni Ridon.

Inilarawan ni Ridon ang umano’y ganitong sistema bilang halos kapareho ng isinalaysay ni Acosta tungkol sa confidential funds ng OVP.

Sinabi ni Acosta sa Senate impeachment court na inutusan siya ni Duterte na ibigay ang P125 milyong confidential funds ng OVP kay dating OVP security officer Col. Raymund Dante Lachica matapos niyang i-withdraw ang pera noong Disyembre 2022.

Ang P125 milyon ang unang cash advance sa apat na cash advance na kaparehong halaga na ginawa ni Acosta mula Disyembre 2022 hanggang Hulyo 2023. Ang natitirang tatlo, na nagkakahalaga ng kabuuang P375 milyon, ay para sa confidential fund spending ng OVP sa unang tatlong quarter ng 2023.

Kabuuang P500 milyon na confidential funds ang natanggap ng OVP sa nasabing panahon.

Sa DepEd naman, inaasahan ng mga tagausig na magpapatotoo si Fajarda na inutusan din siya ni Duterte na ibigay ang confidential funds ng departamento kay Nolasco.

Mahalaga ang pagkakatulad na ito para sa mga tagausig dahil ang mga SDO na itinalagang humawak ng confidential funds ay umano’y nagbigay ng aktuwal na pag-iingat o possession ng pera sa mga security officer batay sa mga utos ni Duterte.

Nananatili si Acosta sa witness stand matapos payagan ng impeachment court ang mga tagausig na ituring siyang hostile witness. Itatakda sa Lunes, Agosto 24, ang pagpapatuloy ng kanyang direct examination.

Inilarawan ni Ridon ang testimonya ni Acosta hanggang sa kasalukuyan bilang isang “smoking gun” at sinabi niyang naitatag nito ang itinuturing ng prosekusyon na panimulang punto ng umano’y maling paggamit ng pondo.

Si OVP Assistant Chief of Staff Lemuel Ortonio ay isa pang tauhan ni Duterte na balak ding hilingin ng mga tagausig na ma-qualify bilang hostile witness kapag tumestigo siya.

Ayon kay Ridon, ang pagiging hostile witness ng mga tauhan ni Duterte ay magbibigay sa mga tagausig ng mas malawak na pagkakataon sa pagtatanong sa mga ito at makatutulong upang mapabilis ang paglilitis.

“Kailangan ma-qualify sila bilang hostile witness para siyempre, ma-expedite din ang proceedings sa paraan ng pagtatanong,” sabi niya.

Isinasaalang-alang din ng mga tagausig kung ihaharap si Lachica bilang hostile witness, bagama’t sinabi ni Ridon na wala pang pinal na desisyon tungkol dito.

Patuloy pa ring naglalahad ang House panel ng ebidensya para sa artikulo tungkol sa confidential funds, na tumutukoy sa umano’y maling paggamit ni Duterte sa P612.5 milyon na confidential funds na inilabas para sa OVP at DepEd mula Disyembre 2022 hanggang 2023.

Sa kabuuan, P500 milyon ang napunta sa OVP, kabilang ang P125 milyon noong Disyembre 2022 at P375 milyon sa unang tatlong quarter ng 2023. Samantala, P112.5 milyon naman ang inilabas sa DepEd sa tatlong tranche na tig-P37.5 milyon noong 2023.

Natapos na ng prosekusyon ang paglalahad ng kaso nito para sa artikulong tumutukoy sa umano’y mga banta ni Duterte laban kay Pangulong Ferdinand R. Marcos Jr. at sa kanyang pamilya. Hindi pa tinatalakay ang mga artikulo tungkol sa umano’y panunuhol at hindi maipaliwanag na yaman.