HINDI maaaring basta sabihin ng Office of the Ombudsman na walang epekto ang mga sinumpaang pagbawi sa naunang mga pahayag nang hindi muna inihahambing ang mga ito sa orihinal na salaysay, ayon sa Supplemental Counter-Affidavit Ex Abundanti Ad Cautelam ni dating Speaker Ferdinand Martin G. Romualdez.

Sa supplemental filing, iginiit ni Romualdez na kailangang ihambing ng ahensya ang dalawang bersyon habang pinagpapasyahan pa nito kung magsasampa ng kaso.

Sa pahina 16 ng dokumentong isinumite noong Huwebes, Agosto 20, sinabi ni Romualdez: “Bagama’t nagpahayag na ang Kagalang-galang na Tanggapan sa pamamagitan ng Ombudsman sa isang press conference ng posisyon nito na ang mga Recantation Affidavit ay hindi nagpapalakas o nagpapahina sa kaso laban sa akin, at na hindi pabor ang mga korte sa mga pagbawi sa testimonya, dapat tandaan na ang ganitong prinsipyo ay naaangkop lamang kapag ang pagbawi ay nangyari habang nililitis ang kaso o matapos ang hatol na pagkakasala, at hindi bago nito.”

Sa pahina 16, binanggit nito ang Balderama vs. People at sinabing ipinaliwanag ng Korte Suprema na “hindi pabor ang Korte sa mga pagbawi sa mga testimonya na dati nang ibinigay sa korte,” at na “ang affidavit of desistance na ginawa ng isang saksi matapos mahatulan ang akusado ay hindi mapagkakatiwalaan at nararapat lamang bigyan ng kaunting pansin.”

Iba ang kasalukuyang yugto ng kaso, ayon sa depensa. Sa mga pahina 16–17, nakasaad sa Supplemental Counter-Affidavit: “Walang naganap na paglilitis, walang testimonya ang ibinigay sa korte, at walang hatol ng pagkakasala na maaaring bawiin.”

Mahalaga ang timing na ito. Ang mga bagong pahayag ay hindi ginagamit upang burahin ang isang hatol matapos masuri ang ebidensya. Isinumite ang mga ito habang nasa preliminary investigation pa ang kaso, bago magpasya ang Ombudsman kung ang ebidensya ay maaaring tanggapin, kapani-paniwala, at sapat upang magkaroon ng makatwirang katiyakan na mapatutunayang nagkasala ang akusado.

Sa pahina 17, tinawag ito ni Romualdez na “ang mismong yugto kung saan ang mga sinumpaang pagbawi at pagtanggi ay may pinakamalaking, at hindi pinakamaliit, na bigat bilang ebidensya, dahil direktang nakaaapekto ang mga ito sa tanong kung dapat bang umusad ang kaso sa paglilitis.”

Hindi hinihiling ng filing na awtomatikong paniwalaan ng mga imbestigador ang bawat bagong pahayag. Ang hinihiling nito ay ihambing ang mga bersyon, suriin kung paano ginawa ang bawat isa, at alamin kung bakit nagbago ang mga pahayag.

Sa pahina 17, nakasaad na “ang nauna at kasunod na mga salaysay ay kailangang paghambingin, ang mga pangyayaring nakapaligid sa paggawa ng bawat isa ay dapat masusing siyasatin, at ang mga dahilan o motibo sa pagbabago ay dapat maingat na suriin.”

Mahalaga ang paghahambing na ito para sa dating Marine na si Orly Guteza. Una niyang sinabi na sumali siya sa mga paghahatid ng pera. Kalaunan, sumumpa siya na ang naturang kuwento ay ipinilit sa kanya kahit wala siyang personal na kaalaman tungkol dito. Isinama rin niya sa kanyang salaysay sina dating Congressman Mike Defensor, ang manugang ni Defensor, at si Senator Rodante Marcoleta sa kanyang paglalarawan kung paano inihanda ang naunang affidavit.

Sa isang kaugnay na pangyayari, sinabi ni Senator Panfilo Lacson na hindi na siya nagulat sa pagbawi ni Guteza dahil nasaksihan umano niya ang pagko-coach sa mga saksi noong Senate hearing noong 2025. Sinabi rin ni Lacson na maaaring nararapat imbestigahan ang posibleng subornation of perjury na kinasasangkutan nina Marcoleta at Defensor kung mapatutunayan ang mga alegasyon.

Ayon sa filing, umasa ang complainant kay Guteza nang hindi muna direktang sinusuri ang kanyang salaysay.

Dapat personal na suriin ng Ombudsman si Guteza at ihambing ang kanyang orihinal at kasunod na mga salaysay, kabilang ang mga pangyayaring sinasabing nakapaligid sa paghahanda ng bawat pahayag.

Hindi hinihiling ng depensa na awtomatikong paniwalaan ang mga pagbawi. Ang hinihiling nito ay patas na pagsusuri bago magsampa ng kaso. Dapat subukan at suriin ng Ombudsman ang mga pagbawi, sa halip na basta isantabi ang mga ito, ayon sa depensa.