NAGBABALA nitong Biyernes ang mga House prosecutor na ang mas mahigpit na paghihigpit sa pampublikong talakayan tungkol sa impeachment trial ni Vice President Sara Duterte ay maaaring mas makasama kaysa makatulong.

Ayon sa kanila, ang mga limitasyon sa opisyal na komunikasyon ay maaaring lumikha ng isang “information vacuum” na maaaring punan ng fake news, maling impormasyon (misinformation), at sadyang pagpapakalat ng maling impormasyon (disinformation).

Ang babala ay inilabas habang inaasahang maglalabas ang Senate Impeachment Court sa Lunes o sa mga susunod na araw ng mga alituntunin tungkol sa mga pampublikong pahayag at social media post ng mga partidong sangkot sa paglilitis.

Sinabi ni House prosecutor Rep. Terry Ridon ng Bicol Saro Partylist na kinikilala ng prosekusyon ang kapangyarihan ng impeachment court na pangasiwaan ang mga paglilitis, ngunit iginiit niyang hindi dapat iwanang walang sapat na impormasyon ang publiko tungkol sa isang paglilitis na may pambansang kahalagahan.

“Hindi ito nagsisilbi sa interes ng publiko kung magkakaroon ng karagdagang paghihigpit sa pagsisikap na ipaliwanag sa publiko ang takbo ng mga paglilitis na ito,” sabi ni Ridon sa isang press briefing.

Ayon sa kanya, layunin ng mga press briefing, panayam sa media, at social media post ng prosekusyon na tulungan ang mga Pilipino na maunawaan ang mga teknikal na proseso at ebidensiyang inihaharap sa korte.

“Bawat piraso ng ebidensiya, teknikal man ito, ay dapat ipaliwanag ng bawat partido—ng depensa, ng prosekusyon, at maging ng korte mismo—sa ating mga mamamayan,” sabi ni Ridon.

Nagbabala si Ridon na ang paghihigpit sa mga opisyal na paliwanag ay maaaring hindi sinasadyang magbigay ng mas malaking puwang sa misinformation at iba pang “malign actors” upang hubugin ang pananaw ng publiko.

“Kapag lalo ninyong hinigpitan ang opisyal na komunikasyon ng depensa, prosekusyon, at mismong korte, doon nagkakaroon ng puwang para sa misinformation, disinformation, at fake news,” aniya.

Sinabi niya na ang malinaw na dapat labanan ay fake news, misinformation, at disinformation—hindi ang mga lehitimong paliwanag tungkol sa mga aktuwal na nangyari sa mga pagdinig na bukas sa publiko.

Sinabi naman ni Rep. Zia Alonto Adiong (1st District, Lanao del Sur), tagapagsalita ng House Prosecution Panel, na igagalang at susundin ng mga prosecutor ang anumang direktibang ilalabas ng Senate Impeachment Court.

“Anuman ang maging direktiba ng Impeachment Court, susundin at igagalang nila ito. Mag-a-adjust ang House Prosecution Panel upang sumunod sa anumang magiging direktiba ng impeachment court,” sabi ni Adiong.

Gayunman, hinimok ni Adiong ang impeachment court na pare-parehong ipatupad ang mga patakaran nito hinggil sa mga pampublikong pahayag at social media sa lahat ng kalahok, kabilang ang mga senator-judge.

Binanggit niya ang ilang insidente ng tinawag niyang “spliced videos” na inilalagay sa social media at sinabi niyang hindi dapat pili lamang ang pagpapatupad ng sub judice rule laban sa prosekusyon o depensa.

“Sana hindi lang ito ipataw sa isang partikular na panel, tulad ng prosekusyon o depensa,” sabi ni Adiong.

Sinabi naman ni House prosecutor Rep. Joel Chua (3rd District, Manila) na may lehitimong interes ang publiko na maunawaan ang impeachment trial.

“Ang impeachment ay may malaking interes ng publiko. Bakit natin sinasabing public interest ito? Una sa lahat, ang nasasakdal o paksa ng impeachment ay isang pampublikong opisyal na inihalal ng taumbayan,” sabi ni Chua.

Bagama’t kinilala ni Chua na nakatali ang prosekusyon sa mga patakaran ng Senate impeachment, sinabi niyang dapat magkaroon ng kaunting kaluwagan upang mas maunawaan ng publiko ang mga nangyayari sa loob ng impeachment court.

“Kung hindi namin ito maipapaliwanag, lalo na kaming nasa prosekusyon dahil kami ang nakakita sa kabuuan ng presentasyon ng ebidensiya, at kung hindi namin ito maipapaliwanag nang maayos sa ating mga kababayan, baka hindi rin nila maunawaan kung ano talaga ang nangyayari sa loob ng impeachment court,” sabi ni Chua.

Sinabi ni Adiong na ang mga pahayag ng mga prosecutor ay nakabatay sa mga bagay na naiharap at narinig na sa mga pagdinig na bukas sa publiko.

“Ang nakataya rito ay ang interes ng publiko,” sabi ni Adiong.

Sinabi ng mga House prosecutor na hinihintay nila ang inaasahang direktiba ng Senate Impeachment Court at iaangkop nila ang kanilang pakikipag-ugnayan sa publiko alinsunod dito, habang patuloy na igigiit ang kahalagahan ng pagbibigay ng sapat na impormasyon sa publiko tungkol sa mga paglilitis.