PLANO ng pambansang pamahalaan na maglaan ng rekord na ₱3.75 bilyon para sa Cancer Assistance Fund (CAF) sa 2027 upang matulungan ang mas maraming Pilipino na makakuha ng mahahalagang serbisyong medikal para sa kanser, habang patuloy na kumikitil ang sakit ng halos 200 buhay araw-araw, ayon kay House Minority Leader Marcelino “Nonoy” Libanan nitong Linggo.

“Sa 2027 National Expenditure Program, ang ₱3.75 bilyong pondong inilaan para sa CAF ay mas mataas nang 150 porsiyento kumpara sa ₱1.5 bilyong inilaan para sa pondo ngayong taon,” pahayag ni Libanan, kinatawan ng 4Ps party-list, sa isang pahayag.

“Bilang mga miyembro ng Kongreso, tungkulin nating hindi lamang suriin kung paano inilalaan ang pondo ng bayan, kundi ipaalam din sa mga mamamayan kung saan napupunta ang kanilang pera, lalo na kung ang mga programang ito ay direktang nakaaapekto sa kanilang kalusugan at kapakanan,” dagdag niya.

Ayon kay Libanan, layunin ng dagdag na pondo na matulungan ang mas maraming Pilipino na magkaroon ng access sa pagsusuri para sa kanser, maagang pagtuklas, diagnosis, paggamot, at iba pang mahahalagang serbisyong medikal.

Maaaring makakuha ng tulong mula sa CAF sa pamamagitan ng mga ospital at pasilidad pangkalusugan na pinangangasiwaan ng Department of Health (DOH) sa buong bansa.

“Ipinakikita ng mga bilang na hindi lamang usaping pangkalusugan ang kanser. Nagdudulot din ito ng napakalaking pinansiyal at panlipunang pasanin sa mga pamilyang Pilipino,” ani Libanan.

“Makakatulong ang CAF upang mabawasan ang pasaning ito at matiyak na ang pagkakatuklas ng kanser ay hindi awtomatikong magtutulak sa isang pamilya na mamili sa pagitan ng paggamot na makapagliligtas ng buhay at pagbili ng pagkain para sa kanilang hapag-kainan,” dagdag niya.

Sinabi ni Libanan na bukod sa ₱3.75 bilyon para sa CAF, may nakalaan ding ₱1.31 bilyon para sa Cancer Control Program sa 2027.

Si Libanan, na isang abogado at may hawak ding digri sa medical technology, ay nagsusulong ng mga panukalang batas sa Kamara na naglalayong magtatag ng isang sentralisadong sistema ng rekord ng mga pasyente at magpatayo ng hindi bababa sa isang ospital na pinangangasiwaan ng DOH sa bawat lalawigan upang mapabuti ang paghahatid ng serbisyong pangkalusugan sa buong bansa.

Noong Hunyo ngayong taon, iniulat ng Philippine Statistics Authority (PSA) na 70,668 Pilipino ang namatay dahil sa mga neoplasm o kanser noong 2025. Dahil dito, ang kanser ang ikalawang pangunahing sanhi ng pagkamatay sa bansa, kasunod ng ischemic heart disease.

Katumbas ito ng humigit-kumulang 194 na pagkamatay na may kaugnayan sa kanser bawat araw. Ayon sa PSA, bumubuo ang kanser ng 11.4 porsiyento ng lahat ng naitalang pagkamatay sa buong bansa noong 2025.

Hindi lamang sa dami ng namamatay nasusukat ang bigat ng problemang ito. Iniulat naman ng Philippine Cancer Society sa unang bahagi ng taong ito na mahigit 150,000 bagong kaso ng kanser ang natutukoy sa bansa bawat taon.

Kabilang sa mga prayoridad na programa ng pamahalaan laban sa kanser ang mga sumusunod: kanser sa suso; mga kanser sa mga bata; mga kanser sa mga organo ng reproduksiyon ng kababaihan; kanser sa atay at iba pang bahagi ng digestive tract, kabilang ang colorectal cancer; mga kanser sa ulo at leeg, kabilang ang kanser sa thyroid; kanser sa baga; at mga kanser sa prostate, bato, at pantog.