NAGPAHAYAG ng pagkadismaya ang mga doktor at iba pang public health workers matapos umano’y mabigong ilabas ng pamahalaang lungsod ng Navotas mula pa noong panahon ni Rep. Toby Tiangco bilang alkalde ang kanilang mahigit P9 milyong bahagi mula sa na-settle na mga claim sa Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth).

Ang ilang bayad ay naiwan nang nakabinbin sa loob ng isa hanggang pitong taon, ayon sa pinakabagong ulat ng Commission on Audit (COA).

Nagsilbi si Tiangco bilang alkalde ng Navotas City mula 2019 hanggang 2022. Sa kasalukuyan, pinamumunuan ang lungsod ng kanyang kapatid na si Mayor John Rey Tiangco, dating kongresista.

Ayon sa ulat ng COA na inilabas noong Disyembre 9, 2025, ang hindi nailabas na professional fees ng mga doktor at iba pang health care workers sa pamahalaang lungsod ng Navotas ay umabot na sa mahigit P9 milyon batay sa 2024 audit report.

Itinuring ng mga state auditor na malinaw na paglabag sa umiiral na batas at regulasyon sa kalusugan at insurance ang hindi paglalabas ng bayad sa mga doktor at health care workers.

Sinabi ng mga auditor na ang umano’y hindi pag-release ng bayad ay salungat sa Department of Health (DOH) Administrative Order No. 2016-033, Item IV, Section 34-A ng Republic Act No. 10606, at PhilHealth Circular No. 0035, series of 2013.

“Review and analysis of the Due to Officers and Employees account disclosed that professional fees representing the share of doctors and health workers from PhilHealth (PHIC) claims had an outstanding balance of P10,318,334.61 as of December 31, 2024,” ayon sa mga auditor.

Kasama sa halagang ito ang hindi nabayarang professional fees, pati na ang mga koleksyon mula sa Animal Bite Treatment Center at Tanza Lying-in, na ayon sa mga auditor ay dapat na naipamahagi sa health care workers ngunit nanatiling hindi naipapamahagi.

Nilinaw ng mga auditor na ang P9,006,281.61 na hindi naipamahaging professional fees ay hindi nabayaran sa loob ng isa hanggang pitong taon, kahit na naglabas ang lungsod ng P1,933,301.79 na bayad ngayong taon, na nag-iwan ng malaking balanse na utang pa rin sa mga doktor at health workers.

Sa kanilang pagsisiyasat sa City Health Office (CHO), natuklasan ang isang malaking problema — walang opisyal na ulat na naglalaman ng listahan ng mga pangalan ng health care workers, ang halagang dapat sa kanila, o iba pang pangunahing detalye para masubaybayan at ma-release ang mga claim.

Itinuro ng COA ang City Accountant at ang City Health Officer, at inutusan silang agad na ilabas ang matagal nang nakabinbing professional fees na utang sa mga doktor at iba pang health care workers.

Sinabi ng City Health Office sa COA na nakikipagtulungan na ito sa City Accountant’s Office (CAO) upang maayos ang natitirang hindi nabayarang balanse batay sa fund utilization report.

Nangako rin itong mahigpit na susundin ang 30-araw na deadline para sa disbursement na itinakda sa ilalim ng PhilHealth Circular No. 0035, series of 2013, at tiniyak na ang lahat ng susunod na pagsusumite ay may kumpletong dokumento.