P817.87M umano’y hindi idineklarang yaman sinilip

333 Views

KINUWESTYON ni Atty. Sheila Sison, lead defense counsel ni Vice President Sara Duterte, nitong Biyernes ang awtoridad ni forensic financial analyst Atty. Alexander B. Cabrera na makagamit ng mga kumpidensyal na rekord ng pananalapi, habang iniharap ng prosekusyon ang kanyang pagsusuri sa P817.87 milyong umano’y hindi idineklarang ari-arian at kita ng bise presidente at ng kanyang asawang si Atty. Manases Carpio.

Sa ika-37 araw ng impeachment trial, inusisa ni Sison kung sino ang nagbigay kay Cabrera ng pahintulot na suriin ang mga dokumento mula sa mga bangko, Bureau of Internal Revenue (BIR), Anti-Money Laundering Council (AMLC) at mga insurance company.

Si Cabrera, isang abogado at certified public accountant, ay nagsagawa ng forensic financial analysis para sa prosekusyon nang walang bayad o pro bono.

Bago ang kanyang testimonya, iginiit ni prosecutor Atty. Chel Diokno na pinahintulutan na ng Senate impeachment court ang paghaharap ng mga rekord ng BIR, AMLC, mga bangko at insurance company.

“Matagal ko na pong sinasabi na hindi confidential ang katotohanan,” ani Diokno.

Kinontra naman ni Sison ang argumento ng prosekusyon at iginiit na kailangang patunayan sa korte ang mga alegasyon.

“However, this is a trial. We do not try here rhetoric. We try here facts,” sabi ni Sison.

Kasunod ng pagtatalo, inilahad ni Cabrera ang kanyang pagsusuri sa mga rekord ng bangko, income tax returns, audited financial statements at Statements of Assets, Liabilities and Net Worth (SALNs) ng mag-asawa.

Ayon kay Cabrera, inihambing niya ang pinagsamang idineklarang kita nina Duterte at Carpio sa mga depositong pumasok sa kanilang mga bank account upang matukoy ang posibleng hindi naiulat na kita.

Sa kanyang ulat, itinuring na pag-aari ng account holder ang mga depositong nakapasok sa sariling bank account. Ginamit din niya ang palagay na maaaring ituring na kita ang deposito kung walang natukoy na ibang pinagmulan nito.

Gayunman, ibinukod ni Cabrera sa pagkukuwenta ang mga transaksyong natukoy na loan proceeds, perang hawak para sa ibang tao, mga investment na nag-mature, lehitimong donasyon at paglilipat ng sariling pera sa pagitan ng mga account.

Kabilang sa mga ibinukod ang P8-milyong loan proceeds mula sa PSBank.

Hindi pa napapatunayan sa impeachment court na lahat ng natitirang depositong isinama sa pagsusuri ay aktuwal na kita na dapat ideklara o patawan ng buwis.

Batay sa Table 39 ng kanyang ulat, kinuwenta ni Cabrera ang P817,874,867 na pinagsama-samang halaga ng umano’y hindi idineklarang ari-arian at kita mula 2022 hanggang 2025.

Kabilang dito ang P190,628,012 noong 2022, P167,337,227 noong 2023, P264,217,123 noong 2024 at P195,692,505 noong 2025.

Hindi lamang mga deposito sa bangko ang kasama sa kabuuang halaga. Kabilang din ang mga kinuwentang pagkakaiba sa cash holdings, personal at real properties, kita ng mag-asawa at mga halagang iniugnay sa Cale88 Foods Corp., Metro City Chow Foods Corp. at GenCorp Industries Inc.

Nakasaad sa forensic report na inalis sa pagkukuwenta ang mga balanseng nadala mula sa naunang SALN declarations upang maiwasan ang dobleng pagbilang.

Hindi pa lubusang nasusuri sa impeachment court kung tama ang mga adjustment at iba pang pinagbatayan ng kabuuang halaga.

Sa hiwalay na bahagi ng kanyang pagsusuri, ipinakita ni Cabrera ang magkakaparehong shareholder ng Metro City Chow at GenCorp.

Batay sa corporate records na iniharap sa korte, may 20 porsiyentong shares si Duterte sa Metro City Chow, habang may ilang shareholder ng kumpanyang ito na nakalista rin sa GenCorp.

Sinuri rin ni Cabrera ang mga dokumentong nag-uugnay sa GenCorp sa mga Jollibee outlet sa Davao City.

Kabilang sa mga ipinakitang dokumento ang mga resibo mula sa mga outlet sa Abreeza Mall at Gaisano Mall na may pangalang GenCorp Industries Inc. bilang rehistradong negosyo.

Gayunman, hindi pa natutukoy kung magkano ang aktuwal na puhunan ng GenCorp sa mga outlet o kung may direktang pagmamay-ari si Duterte sa kumpanya.

Nauna nang sinabi ng depensa na maaaring nakapaloob sa kategoryang “other personal properties” ang ilang ari-ariang hindi hiwalay na nakalista sa mga SALN ni Duterte.

Hindi rin nangangahulugang ang P817.87 milyon ay aktuwal na perang kasalukuyang hawak ng mag-asawa. Pinagsama sa halaga ang iba’t ibang uri ng ari-arian at kinuwentang kita mula sa magkakaibang taon.

Bahagi ang testimonya ni Cabrera ng Article II ng impeachment complaint laban kay Duterte, na tumatalakay sa mga alegasyon ng unexplained wealth, hindi kumpleto o maling deklarasyon ng ari-arian at mga interes sa negosyo.

Wala pang pinal na pasya ang impeachment court tungkol sa awtoridad ni Cabrera na makagamit ng mga pinagtatalunang dokumento, sa kawastuhan ng kanyang pagsusuri, o sa mga alegasyon ng hindi idineklarang ari-arian at kita.