May personal na pananagutan na pinangalanan sa disallowance

HINDI maaaring kapani-paniwalang igiit ng kampo ni Pangalawang Pangulo Sara Z. Duterte na sila ay pinagkaitan ng due process sa mga pagdinig ng Commission on Audit (COA) kaugnay ng confidential funds, dahil ang mismong proseso ng audit ay nagbigay sa Office of the Vice President (OVP) at mga opisyal nito ng maraming pagkakataon upang tumugon, ayon sa isang lider ng Kamara noong Lunes.

Tinuligsa ni Bicol Saro Party-list Rep. Terry L. Ridon, kasapi ng House Committee on Justice, ang argumento na ang ₱73 milyong disallowance ay inilabas nang hindi nabigyan ng patas na pagkakataon ang OVP na sumagot.

“Hindi totoo na walang due process na nangyari. May pagkakataon silang sumagot, at hindi naman ito nangyari ng isang beses lamang. Dumaan iyan sa audit observation memo at notice of disallowance, kaya malinaw na may proseso bago sila umabot sa puntong ito,” ani Ridon.

Ayon kay Ridon, ang rekord mismo ng COA ay sumasagot na sa usapin ng due process, kaya mahirap panindigan ng kampo ng Pangalawang Pangulo ang pahayag na ang ahensya ay kumilos nang padalus-dalos o walang sapat na batayan.

“Gaya ng nakasaad sa mismong desisyon, binigyan sila ng panahon upang tumugon. Kaya mahirap sabihin ngayon na sila ay pinagkaitan ng due process, dahil naroon na ang pagkakataong sumagot,” dagdag niya.

Binigyang-diin niya na ang isang hindi paborableng desisyon ng COA ay hindi basta-basta lumilitaw nang walang proseso, kundi bunga ng kumpletong audit procedure na nagtatapos sa pinal na pagtukoy ng pananagutan.

Sinabi ni Ridon na ang pumalya sa kasong ito ay hindi ang proseso, kundi ang kakulangan ng mga kinauukulang opisyal na maipaliwanag nang maayos ang paggamit ng confidential funds sa pamamagitan ng kinakailangang dokumentasyon.

“Ang tunay na isyu rito ay hindi ang kawalan ng proseso. Ang problema, hindi nila naipakita nang sapat ang mga ulat at supporting documents para maipaliwanag ang paggamit ng confidential funds,” diin ni Ridon.

Binanggit niya na kapag natapos na ng COA ang proseso at naglabas ng pinal na desisyon, ang epekto nito ay hindi na lamang institusyonal kundi direktang nakatuon sa mga opisyal na pinangalanan sa disallowance.

“Kapag naging pinal na ang finding ng COA, hindi na ito usapin ng opisina lamang. May personal na pananagutan na ang mga pinangalanan sa disallowance,” ani Ridon.

Binigyang-diin ng mambabatas na hindi ang OVP bilang institusyon ang obligadong magsauli ng pondo, kundi ang mga opisyal na napatunayang may pananagutan, kabilang ang Pangalawang Pangulo.

“Hindi ang OVP ang pinagsosoli ng pera—ang mga personalidad na tinukoy ng COA ang may obligasyong magsauli,” dagdag niya.

Ayon sa kanya, ang kakulangang ito ay nagpapataas sa bigat ng isyu lampas sa karaniwang usapin ng audit, lalo na’t ang mga kinuwestiyong gastusin ay mula sa confidential funds na saklaw ng mas mahigpit na pamantayan at mga pananggalang.

“Kapag may pinal nang finding, may prosesong nasunod, at may personal na pananagutan nang itinakda, hindi na ito simpleng audit issue—ito ay usapin na ng pananagutan sa paggamit ng pondo ng bayan,” ani Ridon.