KINILALA ng dating district engineer ng Department of Public Works and Highways (DPWH) na si Henry Alcantara sa Sandiganbayan na hindi niya kinailangan ang tulong ng dating Speaker na si Ferdinand Martin G. Romualdez upang mapadali ang mga transaksyong may kaugnayan sa umano’y kickback sa mga proyekto sa flood control.

Inamin din niyang hindi niya kailanman binanggit ang pangalan ng dating lider ng Kamara sa kanyang mga naunang sinumpaang salaysay o pampublikong pahayag.

Lumabas ang mga pag-aming ito sa cross-examination kay Alcantara ng abogadong si Thea Daep ng depensa sa nagpapatuloy na mga pagdinig sa petisyon ni Romualdez para makapagpiyansa.

Inilarawan ng dating district engineer ang umano’y sistema ng paunang bayad ng mga kontratista, manipulasyon sa bidding at alokasyon ng mga proyektong pang-imprastraktura na umiiral na bago naging Speaker si Romualdez noong Hulyo 2022.

Kinumpirma ni Alcantara, na dating nakatalaga sa DPWH Bulacan First District Engineering Office, na nagsimula siyang makipagtransaksyon sa dating Ako Bicol party-list representative na si Zaldy Co noong Agosto o Setyembre 2021, matapos siyang ipakilala ni Roberto Bernardo, na noo’y undersecretary ng DPWH.

Noong panahong iyon, si Lord Allan Velasco ang Speaker ng Kamara. Hindi pa rin chairman ng House appropriations committee si Co.

Kinilala ni Alcantara na hindi niya kinailangan si Romualdez upang makakuha ng pondo sa pamamagitan ng mga kasunduang kanyang inilalarawan.

Kinumpirma rin niyang hindi lumitaw ang pangalan ni Romualdez sa kanyang maraming naunang sinumpaang salaysay at hindi niya tinukoy ang dating Speaker sa mga nauna niyang pampublikong pagharap tungkol sa umano’y mga iregularidad.

Walang direktang salaysay sa testimonya na tumanggap si Alcantara ng mga tagubilin mula kay Romualdez, naghatid ng pera sa dating Speaker o personal na nakasaksi sa pagtanggap nito ng kickback.

Itinuro ni Alcantara sina Co at Bernardo bilang mga indibidwal na nilapitan niya upang makakuha ng pondo para sa mga proyektong pang-imprastraktura.

Sinabi niyang ang mga transaksyon niya kay Co ay isinasagawa nang direkta o sa pamamagitan ng mga tauhan nito.

Ayon kay Alcantara, nag-alok si Co na tumulong sa pagkuha ng alokasyon para sa mga proyekto kapalit ng 20-porsiyentong komitment mula sa mga kontratista.

Kinilala ni Alcantara na ginagawa na ang umano’y mga kasunduang ito bago pa siya naging district engineer.

Kinumpirma rin niyang umiiral na ang ganitong gawain bago naging Speaker si Romualdez at bago naging chairman ng appropriations committee si Co.

NAGBAYAD ANG MGA KONTRATISTA BAGO PA ANG BIDDING

Bilang tugon sa mga tanong ng mga mahistrado, inilarawan ni Alcantara kung paano umano nagbibigay ng paunang pera ang mga pribadong kontratista upang matiyak na makakakuha sila ng mga proyektong pang-imprastraktura sa hinaharap.

Sinabi niyang ginagawa ang mga pagbabayad bago pa ilabas ang pondo ng pamahalaan at, sa ilang pagkakataon, bago pa isagawa ang bidding o igawad ang mga kontrata.

Pinagsasama-sama ang mga paunang bayad mula sa mga pribadong kontratistang umaasang mababawi ang kanilang pera matapos makakuha ng mga proyekto ng pamahalaan.

Kinilala ni Alcantara na may kaakibat na panganib ang mga transaksyong ito dahil walang pormal na garantiya sa mga kontratista na makukuha nila ang mga proyektong pinaglaanan nila ng paunang bayad.

Sinabi ng saksi na umaasa ang mga kontratista sa mga katiyakan at tiwala na sa kalaunan ay igagawad sa kanila ang mga kontrata.

Inilarawan din niya ang isang sistema kung saan nag-uugnayan ang mga kontratista upang matukoy kung sino ang mananalo sa bidding ng mga proyekto.

Ayon kay Alcantara, si Linda Macanas ang nakikipag-ugnayan sa mga kontratista kaugnay ng pagpili sa mga mananalong bidder, habang si Carlo Rivera naman ang inatasang makipag-ugnayan sa mga kontratista at tumanggap ng kanilang mga pinansiyal na komitment.

Umano’y sumasali lamang sa bidding ang ibang mga kontratista upang makumpleto ang proseso, kahit pa natukoy na ang kumpanyang nakatakdang manalo.

Inamin ni Alcantara na hindi tunay na mapagkumpitensya ang proseso ng bidding na kanyang inilarawan.

Kinilala rin niyang personal siyang kumita mula sa mga kasunduang ito, kabilang ang mga karagdagang bayad na may kaugnayan sa pagpapatupad ng mga proyekto.

WALANG PAPEL ANG SPEAKER SA BIDDING, AYON SA SAKSI

Kinumpirma rin ni Alcantara na walang kinalaman ang Speaker ng Kamara sa proseso ng bidding.

Ipinaliwanag niyang nagmumula sa mga pribadong kontratista ang perang ginagamit para sa umano’y mga komitment, samantalang ipinadadala ang awtorisasyon sa pagpopondo mula sa Department of Budget and Management patungo sa DPWH.

Hindi nagmumula sa Office of the Speaker ang mga bayad.

Sinabi ng dating district engineer na naghahanda ang mga district office ng DPWH ng mga listahan ng mga proyektong nais isagawa sa taunang paghahanda ng badyet, habang ang DPWH Central Office ang nagpapasya kung aling mga proyekto ang isasama sa National Expenditure Program (NEP).

Tinukoy niya sina Manuel Bonoan, na noo’y kalihim ng DPWH, at Maria Catalina Cabral, na noo’y undersecretary, bilang mga opisyal na sangkot sa proseso ng pagpili ng mga proyektong isasama sa panukalang pambansang badyet.

Kinilala rin ni Alcantara na may awtoridad ang kanyang district engineering office na mag-apruba ng mga proyektong pang-imprastraktura na nagkakahalaga ng hanggang ₱150 milyon.

Ipinaliwanag niyang magkahiwalay ang mga listahan ng proyekto na isinumite kina Co at Bernardo upang maiwasan ang magkakapatong na alokasyon at dobleng mga komitment.

WALANG PERSONAL NA KAALAMAN SA MGA BAYAD SA MGA MAMBABATAS

Kinilala ni Alcantara na wala siyang personal na kaalaman kung tumanggap ng pera ang mga mambabatas na nagmungkahi ng mga proyekto mula sa umano’y mga kasunduang ito.

Sinabi rin niyang hindi siya kailanman personal na naghatid ng pera kina Bonoan o Cabral at hindi niya makumpirma kung tumanggap ng bayad ang dalawang opisyal.

Nang tanungin tungkol sa mga paghahatid ng pera na personal niyang pinangasiwaan, itinuro ni Alcantara sina Co at Bernardo nang hindi binabanggit si Romualdez bilang kalahok.

Nilinaw din ng saksi na ang mga paghahatid ng pera na kanyang inilalarawan ay nagkakahalaga ng humigit-kumulang ₱30 milyon hanggang ₱40 milyon, sa halip na ₱50 milyon.

Sa kanyang testimonya, pinag-iba ni Alcantara ang mga indibidwal na umano’y nag-aayos ng alokasyon ng mga proyekto, nangongolekta ng paunang bayad mula sa mga kontratista at nakikipag-ugnayan para sa bidding, mula sa mga taong hindi niya personal na makumpirmang lumahok sa mga naturang gawain.

Lumabas ang mga pag-aming ito habang patuloy na sinusuri ng mga abogado ng depensa ang batayan ng mga paratang laban kay Romualdez.

Bagama’t inilarawan ni Alcantara ang umano’y operasyon ng kickback na may kaugnayan sa bilyun-bilyong pisong halaga ng mga proyektong pang-imprastraktura, hindi napatunayan sa kanyang testimonya, batay sa mga tala ng pagdinig, na personal na nag-utos si Romualdez ng mga transaksyon o tumanggap ng alinman sa mga umano’y bayad.

Hindi pa nagpapasya ang Sandiganbayan sa petisyon ni Romualdez para makapagpiyansa.

Sinabi ni Romualdez na wala siyang kasalanan sa mga kasong isinampa laban sa kanya.