NAGBABALA noong Sabado ng gabi si Joel Chua, kinatawan ng Maynila, tungkol sa lumalawak na pagkalat ng fake news at online disinformation, at sinabing umano’y daan-daang milyong piso ang ginagastos upang manipulahin ang opinyon ng publiko at makalikha ng tinawag niyang “blind followers.”

Sa isang panayam sa programang “Politika All The Way” ng ONE News, ikinalungkot ni Chua kung paano unti-unting natatabunan ng online disinformation ang mga lehitimong balita at nababaluktot ang pag-unawa ng publiko sa mga usaping pampulitika, kabilang ang impeachment case laban kay Pangalawang Pangulo Sara Duterte at iba pang mataas na isyung pambansa.

“Pero ngayon sa nakikita ko, imagine mo, gumagastos sila ng daan-daang milyon para sa fake news at trolls. Saan nanggagaling ang mga perang ito? Napakaraming pera para lang manira,” ani Chua.

“Ngayon nawawala na ang mga lehitimong balita. Mas pinapanood na puro fake news. Kaya minsan pati pag-iisip natin nagiging fake na rin. Hindi mo na alam kung ano ang totoo,” dagdag niya.

Si Chua, na miyembro ng Committee on Justice at chair ng Committee on Good Government and Public Accountability, ay nanawagan sa publiko na maging mas mapanuri sa pagtanggap ng impormasyon online at binigyang-diin na hindi lahat ng nakikita sa social media ay dapat agad paniwalaan.

“Kaya hindi dapat lahat ng nababasa natin ay agad nating pinaniniwalaan. Kailangan maging mapanuri tayo at alamin kung ano talaga ang totoo,” aniya.

Ginawa ni Chua ang pahayag habang tinatalakay ang reaksyon ng publiko sa mga ebidensyang iniharap sa clarificatory hearings ng Committee on Justice kaugnay ng mga reklamong impeachment laban sa bise presidente.

Ayon kay Chua, unti-unting nababago ng mga pagdinig at ebidensyang inilahad ang pananaw ng publiko, maging ng ilang constituents na noong una ay tutol sa impeachment.

Ikinuwento niya ang pag-uusap nila ng isang kongresista na nagsabing may mga constituents itong dati ay tutol sa impeachment complaints ngunit nagbago ang pananaw matapos mapanood ang mga pagdinig at makita ang mga ebidensya, at ngayon ay nauunawaan na raw nila kung bakit kailangang managot ang bise presidente.

“May nakausap akong kongresista. Hindi ko na sasabihin kung anong lugar. Sabi niya sa akin, noong una, dahil alam nating napakapopular ng mga Duterte, marami raw galit sa kanya sa kanyang distrito. Talagang matitindi ang reaksyon. Bakit daw ganoon?,” ani Chua.

“Pero matapos itong committee hearing at lumabas ang lahat ng ebidensya, saka nila naintindihan kung bakit ganoon ang sinasabi. Ngayon, namulat sila. Marami sa kanila ang namulat na sa katotohanan. Kaya ngayon, kumpiyansa siya sa kanyang boto dahil nasa likod niya ang kanyang mga constituents,” dagdag niya.

Nagbabala rin si Chua laban sa bulag na pagtatanggol sa mga politikal na personalidad sa kabila ng lumalabas na ebidensya at mga alegasyong hindi pa nasasagot.

Sa kaso ni Duterte, natuklasan umano ng justice committee ang maling paggamit ng P612.5 milyong confidential funds, batay sa notices of disallowance mula sa Commission on Audit, mga pekeng pangalan ng benepisyaryo na natukoy ng Philippine Statistics Authority, at pagkakapareho ng sulat-kamay at pirma sa acknowledgment receipts na ayon sa mga mambabatas ay posibleng indikasyon ng pamemeke.

Sa alegasyon naman ng unexplained wealth, itinuro rin ng mga mambabatas ang umano’y hindi idineklarang mga ari-arian sa Statements of Assets, Liabilities and Net Worth (SALNs) ni Duterte, kabilang ang hindi pagdedeklara ng cash on hand at bank deposits sa loob ng anim na magkakasunod na taon. Natuklasan din umano nila na ang idineklarang P88.4 milyong net worth nina Duterte at ng kanyang asawang si Manases Carpio noong 2024 ay hindi tumutugma sa P6.77 bilyong covered at suspicious transactions na na-flag ng Anti-Money Laundering Council mula pa noong 2006.

Noong nakaraang Lunes, sinabi ni Atty. Peter Paul Danao, na nagsalita para sa kampo ni Carpio, na nilinaw ng Bank of the Philippine Islands (BPI) na ang naiulat na “P2 bilyon” ay sa katunayan “P2 milyon” lamang, na umano’y dulot ng isang “system glitch.”

Tinukoy rin ng mga mambabatas ang umano’y death threats ni Duterte laban sa Pangulo, First Lady Liza Araneta-Marcos, at dating Speaker na si Ferdinand Martin Romualdez bilang ilan sa pinakamabibigat na alegasyong natalakay sa mga pagdinig. Naghain na rin ang National Bureau of Investigation (NBI) ng mga reklamong inciting to sedition at grave threats matapos mapatunayan ang pagiging tunay ng video na inilathala online kung saan sinabi ng bise presidente na umano’y kumuha siya ng assassin upang gawin ang kanyang utos.

“Nandiyan na ang ebidensya, umaapaw na. Pero pinagtatanggol mo pa rin. Patuloy mo pa ring binibigyang-katwiran,” ani Chua.

Sinabi ni Chua na ang mga mambabatas, kabilang ang mga senador na maaaring maupo bilang impeachment judges, ay mananagot din sa publiko sa kanilang magiging desisyon sa impeachment case.

“Pagdating ng 2028, tatanungin ka kung bakit iyon ang naging boto mo. Dahil sisingilin ka ng taong bayan,” aniya, patungkol sa mga senador na muling tatakbo sa halalan.

Dagdag pa niya, mananagot din ang mga miyembro ng Kamara sa kanilang constituents sa magiging boto nila sa impeachment.

“Ganoon din kami sa aming distrito. Tatanungin din kami kung bakit iyon ang naging desisyon namin at bakit iyon ang ibinoto namin,” sabi ni Chua.

Para kay Chua, sapat na ang mga ebidensyang iniharap sa mga pagdinig upang mahikayat ang maraming mambabatas at mamamayan na may sapat na batayan upang ituloy ang impeachment case.

“Maliban na lang siguro kung talagang bulag ka na. Kapag sinabing itong asul ay puti, naniniwala ka pa rin kahit kitang-kita mo na. Wala na akong magagawa doon,” ani niya.

“Alam mo, mahirap ipakita sa bulag ang katotohanan. At mahirap iparinig sa bingi ang katotohanan,” dagdag ni Chua.

Inaasahang boboto ang House of Representatives sa impeachment ni Duterte sa Mayo 11. Sa nakalipas na linggo, ilang mambabatas at lider ng Kamara ang nagsabing batay sa mga konsultasyon sa iba’t ibang partidong pampulitika, mahigit 200 miyembro umano ang inaasahang boboto pabor sa impeachment.

Mas mataas ito sa kinakailangang one-third threshold upang maipadala ang mga Artikulo ng Impeachment sa Senado, kung saan haharap si Duterte sa paglilitis.