DAPAT personal na dumalo si Bise Presidente Sara Z. Duterte sa kanyang impeachment trial, tulad ng ginawa ni dating Punong Mahistrado Renato Corona nang sumailalim ito sa kaparehong paglilitis noong 2012, ayon kay House prosecutor at kinatawan ng San Juan City na si Ysabel Maria Zamora noong Linggo.

Sa panayam sa Bantay Balita sa Kongreso ng dzBB kasama sina Nimfa Ravelo at Isa Avendaño-Umali, sinabi ni Zamora na nais ng House prosecution panel na si Duterte mismo ang humarap sa Senate impeachment court sa halip na ipaubaya nang lubos sa kanyang mga abogado ang pagdalo sa mga pagdinig.

Sa unang linggo ng kanyang impeachment trial, nagtungo lamang si Duterte sa Senado upang makipagpulong sa kanyang defense team at magbigay ng maikling pahayag sa media bago nagsimula ang ikalawang araw ng paglilitis.

Sinabi ni Zamora na nagtanong si Atty. Lorna Kapunan, isa sa mga pribadong prosecutor ng Kamara, kung maaaring ipatawag ang pangalawang pangulo upang humarap mismo sa Senate impeachment court.

“Last week nga po pumunta siya at tinanong ni Atty. Lorna Kapunan kung nandun pa siya, kung pwede siyang ipatawag dahil gusto natin as prosecutors na mag-appear ang ating vice president, ang ating respondent,” she said.

Binigyang-diin din ng House impeachment prosecutor na matagal nang naghihintay ang publiko na magsimula ang impeachment trial, at ngayong isinasagawa na ito, umaasa ang prosekusyon na haharap ang pangalawang pangulo sa impeachment court at siya mismo ang sasagot sa mga paratang laban sa kanya, tulad ng ginawa ni Corona.

“Ang ating public ay ‘yun din ang kagustuhan dahil gusto natin siyang humarap, gusto natin siyang sumagot sa mga allegations against her. Kaya po dapat lang talagang magpakita siya sa impeachment trial niya. The past impeachment trial yung kay Chief Justice Renato Corona, nandun po siya,” she said.

Ginawa ni Zamora ang pahayag bilang tugon sa tanong kung personal bang dadalo si Duterte sa mga pagdinig ngayong linggo, lalo na sa nakatakdang pagtestigo sa Martes ng chief of staff ng Office of the Vice President na si Atty. Zuleika Lopez.

Si Lopez ay naroon noong panahong binigkas ni Duterte sa publiko ang umano’y mga bantang pagpatay laban kina Pangulong Ferdinand Marcos Jr., Unang Ginang Liza Araneta-Marcos, at dating House Speaker Ferdinand Martin G. Romualdez.

Naaresto si Lopez sa loob ng Kamara noong Nobyembre 2024 matapos siyang ma-cite in contempt ng Committee on Good Government and Public Accountability. Nang ililipat na sana siya sa Women’s Correctional Facility, pumasok si Duterte sa silid ni Lopez at nagsagawa ng virtual press conference sa kalagitnaan ng gabi, na kapansin-pansing galit dahil sa nangyari sa kanyang chief of staff.

Noong Huwebes, matapos ang unang tatlong araw ng paglilitis, nagtungo si Lopez sa Senado para sa isang coordination meeting kasama si Senate Secretary at Clerk of Court Renato Bantug Jr.

“Wala kami sa totoo lang na idea kung pupunta siya. Ang balita lang namin ay nag-inquire sila kung pwede silang magdala ng ref, coffee maker and the like. So, baka pumunta but we don’t know for certain. Tingnan na lang natin. But sabi nga kasi Atty. Lopez is the chief of staff of the VP, so maybe that’s why they are arranging those,” she said.

Sa ngayon, isa pa lamang ang naiharap na saksi ng prosekusyon, si National Bureau of Investigation (NBI) Senior Agent John Mark Calilung, upang patunayan ang kasong grave threats. Inaasahan namang maghahain pa sila ng tatlo pang saksi ngayong linggo—tig-isa bawat araw.

Bilang tugon sa mga pangamba tungkol sa bilis ng paglilitis, sinabi ni Zamora na nakasalalay ito sa testimonya ng bawat saksi at sa paraan ng pagtatanong ng depensa sa cross-examination. Aniya, handa ang prosekusyon na magharap ng dalawang saksi bawat araw kung kinakailangan.

“Sa totoo lang, last week nandun na rin po ‘yung aming next witness. So prepared naman kami na mag-present ng at least two witnesses sa day. Syempre, naghihintay lang ang isa until matapos ang isa and if he will be allowed to testify by the presiding officer,” she said.

Ipinaliwanag niya na hindi tulad ng unang saksi ng prosekusyon, na pangunahing tumalakay sa teknikal na pagpapatunay ng mga ebidensya, ang mga susunod na saksi ay inaasahang magbibigay ng mas mahalagang testimonya hinggil sa nilalaman ng kaso. Si Calilung ay tumestigo tungkol sa pagpapatunay ng video ng press conference ni Duterte.

“Hindi natin masabi na magiging mabilis o mas mabilis ang pag present ng witnesses this week. Kasi… iba-iba ang kanilang testimony. ‘Yung kay Calilung po, it was more technical, whereas the next ones will probably be more substantive more than technical,” she said.

Bagama’t tumanggi siyang pangalanan ang iba pang mga saksi bukod sa mga nakatakda na ngayong linggo, sinabi ni Zamora na mas mahaba ang orihinal na listahan ng mga saksi ng prosekusyon na sasaklaw sa iba’t ibang aspeto ng umano’y kasong grave threats.

“Well syempre hindi ko masabi kung sino ang ating next witnesses pa, kung meron pa after the 3 this week. But madami po tayong pinag-uusapan sa prosecution. In fact, yung original line-up po natin ng witnesses ay mas mahaba or more than 4 at least,” she explained.

Ipagpapatuloy ng Senate impeachment court ang pagdinig sa mga ebidensya at testimonya ng mga saksi ng prosekusyon kaugnay ng Article IV ng Articles of Impeachment, na nag-aakusa kay Duterte ng mga impeachable offense dahil sa umano’y pagbabanta sa buhay ng pangulo.

Bukod kay Lopez, naglabas na rin ang Senate impeachment court ng subpoena ad testificandum kina NBI Regional Director Jeremy Lotoc at Capt. Belinda Bello ng Office of the Secretary General ng House of Representatives.