HINDI kailangang mapatunayan na talagang kumuha ng killer si Vice President Sara Duterte bago makapagrekomenda ang National Bureau of Investigation ng kasong grave threats kaugnay ng kanyang mga pahayag, ayon sa isang testigo ng ahensya.

Sa pagtatanong ni Senator-judge Risa Hontiveros, sinabi ni NBI Regional Director Atty. Jeremy C. Lotoc na maaari pa ring pumasok sa grave threats ang isang umano’y banta may kondisyon man ito o wala.

“Kailangan po ba ng patunay na may kinontratang assassin para maituring na grave threats ang mga sinabi?” tanong ni Hontiveros.

“Insofar as the crime of grave threats is concerned, hindi po ’yun kailangan,” sagot ni Lotoc.

Dating hepe ng NBI Cybercrime Division si Lotoc, na nangasiwa sa imbestigasyon sa online press conference ni Duterte noong Nobyembre 23, 2024.

Sa press conference, sinabi ni Duterte na may kinausap siyang tao at inutusan itong patayin sina President Ferdinand Marcos Jr., First Lady Liza Araneta-Marcos at dating House Speaker Martin Romualdez sakaling siya ay mapatay.

Tinanong ni Hontiveros kung maaari pa ring ituring na grave threats ang isang pahayag kapag nakasalalay ang pagpapatupad nito sa isang pangyayari sa hinaharap.

“Very much possible, Your Honor,” sagot ni Lotoc.

Sinabi niyang maaari pa ring pumasok sa grave threats ang isang banta kahit may kaakibat itong kondisyon.

Binanggit ni Lotoc ang desisyon ng Korte Suprema noong 2015 sa SPO2 Rolando Jamaca v. People of the Philippines bilang halimbawa ng bantang nakatali sa isang pangyayari sa hinaharap.

Sa naturang kaso, inakusahan si Jamaca ng pagbabanta kay Atty. Emilie Bangot sakaling mawalan siya ng trabaho. Pinagtibay ng Korte Suprema ang kanyang hatol sa kasong grave threats.

Gayunman, nakabatay ang desisyon sa partikular na mga pangyayari ng naturang kaso at hindi nangangahulugang awtomatikong grave threats ang bawat pahayag na may kondisyon o nakatali sa isang pangyayari.

Kailangan pa ring suriin ng impeachment court ang eksaktong mga salita ni Duterte, ang konteksto ng mga ito at ang ebidensiyang ihaharap ng magkabilang panig.

Tinanong din ni Hontiveros kung maaaring gamiting paliwanag ni Duterte ang matinding emosyon o malakas na trigger sa kanyang mga sinabi.

“I don’t think, Your Honor, kasi wala naman sa elements ng grave threats ’yung situation na ’yan,” sagot ni Lotoc.

Sinabi ni Lotoc na ginamit ng NBI ang pamantayang prima facie evidence with reasonable certainty of conviction bago irekomenda ang mga reklamong grave threats at inciting to sedition.

Pamantayan ito upang malaman kung may sapat na batayan para umusad ang isang reklamo. Hindi ito pasya ng pagkakasala.

Hindi pinatunayan ng testimonya ni Lotoc na talagang kumuha si Duterte ng killer o na umiiral ang sinasabing tao. Ipinaliwanag lamang nito kung bakit naniniwala ang NBI na hindi kailangan ang naturang patunay upang irekomenda ang kasong grave threats.

Nauna niyang sinabi na hindi natukoy ng kanyang Cybercrime Division kung talagang kumuha si Duterte ng ibang tao at maaaring sagutin ang usaping iyon ng NBI director o ng intelligence units ng kawanihan.

Iniharap ng House prosecution panel si Lotoc sa ilalim ng Article IV ng impeachment case ni Duterte, na tumatalakay sa umano’y pagbabanta laban kina Marcos, sa Unang Ginang at kay Romualdez.

Itinanggi ni Duterte ang anumang pagkakasala at iginiit na ginawa ang kanyang mga pahayag sa gitna ng umano’y mga banta laban sa kanya at sa kanyang pamilya.

Si Presiding Officer Senator Francis “Chiz” Escudero at ang mga senator-judge ang magpapasya sa kredibilidad at bigat ng testimonya ni Lotoc matapos marinig ang ebidensiya at argumento ng magkabilang panig.