ITINURING ng National Bureau of Investigation (NBI) na seryoso ang mga pahayag ni Vice President Sara Duterte at “real and actual” ang umano’y banta matapos suriin ang nilalaman, konteksto at paraan ng pagkakabigkas nito.

Ito ang inilahad ni Atty. Jeremy Lotoc sa Senate impeachment court.

“To me, as the chief investigator at that time, the utterances made by the Vice President were serious, and the threat was real and actual,” testimonya ni Lotoc.

Si Lotoc ang hepe ng NBI Cybercrime Division nang imbestigahan ng kawanihan ang mga sinabi ni Duterte sa online press conference noong Nobyembre 23, 2024.

Sinabi niyang sinuri ng mga imbestigador ang nilalaman at konteksto ng mga pahayag, ang mga naunang sinabi ni Duterte at ang naging reaksiyon ng mga opisyal at ahensiya ng pamahalaan.

“We considered the content and context of the utterances made by the VP on November 23, 2024, as well as the utterances made by the VP on October 18, 2024, and the reactions of the recipients and several government agencies,” sinabi ni Lotoc.

Sinabi rin ni Lotoc na makikitang galit na galit si Duterte habang binibigkas ang mga pahayag na tumutukoy kina President Ferdinand Marcos Jr., First Lady Liza Araneta-Marcos at dating House Speaker Martin Romualdez.

“The Vice President was furious and fuming mad when she uttered [those alleged threats],” ani Lotoc.

“Nakita namin dun sa video nung ni-run namin. If I’m not mistaken, more or less walong beses siyang galit na galit at nagmumura at minumura sina Presidente, First Lady, and ex-Speaker,” dagdag niya.

Sa online press conference, sinabi ni Duterte na may kinausap siyang tao na inutusan niyang patayin sina Marcos, ang Unang Ginang at Romualdez kapag siya mismo ay napatay.

Iniharap ng House prosecution panel si Lotoc bilang ikalawang testigo nito sa ilalim ng Article IV ng Articles of Impeachment, na may kinalaman sa umano’y mga banta ni Duterte laban sa tatlong opisyal.

Sinabi ni Lotoc na kabilang sa pagsusuri ng NBI ang umano’y intent, motive at capability ni Duterte na isagawa ang banta.

“The NBI, in its analysis, established the intent, motive, and capability of the Vice President to carry out the threats she mentioned,” testimonya niya.

Gayunman, inamin ni Lotoc sa pagtatanong na wala siyang personal na kaalaman tungkol sa tunay na motibo ni Duterte.

Sinabi rin niyang wala siyang direktang kaalaman sa pagkakakilanlan o pag-iral ng taong sinabi ng Bise Presidente na inutusan niyang magsagawa ng mga pagpatay.

Ayon kay Lotoc, mas nararapat sagutin ni dating NBI Director Jaime Santiago ang mga tanong tungkol sa assessment ng pamunuan sa sinasabing assassin.

Saklaw ng kanyang testimonya ang imbestigasyong pinangasiwaan niya at ang mga materyal na sinuri ng kawanihan, ngunit hindi ang personal na layunin ni Duterte o anumang direktang komunikasyon nito sa taong umano’y kanyang kinausap.

Tumestigo rin si Lotoc na hindi personal na humarap si Duterte sa NBI sa orihinal at muling itinakdang petsa ng pagtatanong.

Unang pinahaharap si Duterte noong Nobyembre 29, 2024. Nagsumite ang kanyang abogado ng liham na may petsang Nobyembre 28 upang hilinging ipagpaliban ang pagharap dahil sa mahahalagang opisyal na tungkulin.

Naglabas pagkatapos ang NBI ng panibagong subpoena na may petsang Disyembre 2 at nag-utos sa kanyang humarap noong Disyembre 11.

Hindi personal na dumalo si Duterte sa muling itinakdang pagtatanong at sa halip ay tumugon sa pamamagitan ng kanyang abogado.

Itinanggi ng kanyang mga abogado na maituturing na grave threats o paglabag sa Anti-Terrorism Act ang kanyang mga pahayag.

Ipinagpatuloy ng NBI ang imbestigasyon at kalaunan ay inirekomenda ang paghahain ng mga reklamong grave threats at inciting to sedition.

Isinumite ang rekomendasyon sa Department of Justice para sa pagsusuri at hindi ito katumbas ng pasya na nagkasala si Duterte.

Sinabi ni Lotoc na sinuri rin ng mga imbestigador kung maaaring pukawin ng mga pahayag ni Duterte ang publiko, gambalain ang kaayusang pampubliko o lumikha ng kaguluhan.

Ang testimonya ni Lotoc ay tungkol sa assessment ng investigative team ng NBI at hindi pinal na pasya na nakagawa si Duterte ng krimen o impeachable offense.

Itinanggi ni Duterte na aktuwal na banta ang kanyang mga pahayag at iginiit na ginawa ang mga ito sa konteksto ng umano’y mga banta laban sa kanya at sa kanyang pamilya.

Tumestigo rin si Lotoc na inilipat siya sa NBI-Bangsamoro regional office noong Hulyo 2025 at kasalukuyang nagsisilbing regional director nito.

Si Presiding Officer Senator-Judge Francis Escudero at ang iba pang senator-judge ang magpapasya sa kaugnayan, kredibilidad at bigat ng testimonya ni Lotoc matapos suriin ang ebidensiya at argumento ng prosekusyon at depensa.