IGINIIT ng kampo ni dating Speaker Ferdinand Martin G. Romualdez nitong Biyernes na bawiin ng Bureau of Immigration (BI) at humingi ng paumanhin sa umano’y pagpapakalat ng “fake news” matapos ipahayag ng ahensiya na nakatanggap umano ito ng impormasyon na balak niyang umalis ng bansa.

Sa isang demand letter na may petsang Hulyo 24, 2026 na ipinadala ng Solis Medina Fajardo & Malilong Law Offices kay Immigration Commissioner Joel Anthony M. Viado, hiniling din ng mga abogado ni Romualdez sa BI na ilahad ang pinagmulan ng naturang impormasyon, ipaliwanag kung bakit ito isinapubliko kahit hindi pa nabeberipika, tukuyin ang mga opisyal na nagbigay ng awtorisasyon sa paglalabas nito, at bawiin ang anumang pahayag na nagpapahiwatig na nilayon ng dating Speaker na tumakas palabas ng bansa.

“Napipilitan si Rep. Romualdez na ihayag ang kanyang pinakamalakas na pagtutol at protesta laban sa pagpapakalat ng Bureau of Immigration (ang ‘Bureau’) ng mali at hindi napatunayang mga ulat, partikular ang umano’y pagtanggap nito ng ‘impormasyon’ tungkol sa sinasabing plano ni Rep. Romualdez na umalis ng bansa. Ang mga ulat na ito ay malinaw na mali, mapanlinlang, at lubhang nakapipinsala kay Rep. Romualdez at sa kasong nakabinbin sa Sandiganbayan na People v. Romualdez, Case No. E-SB-26-PHDO-0002.”

Nag-ugat ang protesta sa pahayag noong Hulyo 21 na iniugnay sa tagapagsalita ng BI na si Dana Sandoval, kung saan sinabi nitong nakatanggap ang Bureau ng “impormasyon na may mga planong hindi natuloy.” Ang naturang pahayag ay kalaunang ginamit ng Office of the Ombudsman sa pampublikong paratang na sinubukan umano ni Romualdez na umalis ng Pilipinas.

Ayon sa mga abogado, ang naturang pahayag ng BI ay nagbigay ng hindi makatarungang impresyon sa publiko na sinusubukan ni Romualdez na umiwas sa hurisdiksiyon ng Sandiganbayan.

“Sa malinaw na kahulugan ng mga pahayag na iniugnay sa Bureau, nalilikha ang hindi mapagkakailang impresyon sa publiko na tinangka ni Rep. Romualdez na tumakas palabas ng bansa upang iwasan ang hurisdiksiyon ng Sandiganbayan at ang nakabinbing kasong kriminal laban sa kanya. Isa itong mabigat na akusasyong walang batayang katotohanan at tuwirang sumisira sa konstitusyonal niyang karapatang ituring na inosente hangga’t hindi napatutunayang nagkasala.”

Binigyang-diin din sa liham na ang usapin tungkol sa paglalakbay ni Romualdez ay kasalukuyang dinidinig pa ng hukuman at hindi nararapat na maging paksa ng pampublikong haka-haka o komentaryo mula sa mga ahensiya ng pamahalaan.

“Ang mga paghihigpit sa karapatan ni Rep. Romualdez na maglakbay ay kasalukuyang sub judice at, dahil dito, hindi nararapat na maging paksa ng pampublikong komento, talakayan, o haka-haka, lalo na ang pagpapakalat ng hindi napatunayan, mali, o gawa-gawang impormasyon. Ang ganitong uri ng pahayag mula sa isang law enforcement agency ay maaaring makaapekto sa opinyon ng publiko sa isang kasong nasa ilalim pa ng pagdinig at makahadlang sa patas at maayos na pangangasiwa ng hustisya.”

Mariing itinanggi ng legal team na nagtangka si Romualdez na umiwas sa anumang legal na proseso.

“Sa anumang pagkakataon ay hindi gumawa si Rep. Romualdez ng anumang hakbang upang takasan ang anumang legal na utos ng hukuman o proseso ng hudikatura, o ilagay ang sarili sa labas ng abot ng mga awtoridad ng Pilipinas. Palagi niyang iginagalang ang mga institusyon ng pamahalaan at kusang nagpapasailalim sa legal na proseso sa tuwing siya ay kinakailangang humarap.”

Batay sa mga pamantayang itinakda sa Republic Act No. 6713 o Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees, hiniling ng mga abogado sa BI na ibunyag ang pinagmulan ng umano’y impormasyon, ipaliwanag kung anong beripikasyon ang isinagawa bago ito ibinahagi sa media, tukuyin ang mga opisyal na nagbigay ng pahintulot sa paglalabas nito, at agad itama ang kanilang inilarawang maling salaysay sa publiko na naglalayong palabasing tatakas si Romualdez sa bansa.

“Kung ang Bureau ay may sapat at mapagkakatiwalaang ebidensiyang sumusuporta sa seryosong paratang na nilayon ng aming kliyente na umiwas sa legal na proseso, nararapat nitong tukuyin, beripikahin, at ilabas ang naturang ebidensiya.”

“Kung walang ganoong ebidensiya, ang mga pahayag na iniugnay sa Bureau ay ganap na walang batayan, iresponsable, at lubhang nakapipinsala sa aming kliyente. Dahil dito, nararapat ang agarang pagbawi sa mga ito at isang pampublikong paghingi ng paumanhin.”

Nilagdaan ang demand letter nina Atty. Abdiel Dan E.S. Fajardo at Atty. Felix Michael U. Villa. Binalaan nila ang BI na magsasagawa si Romualdez ng kaukulang legal na hakbang kung hindi ito kikilos upang itama ang sitwasyon.

“Ang demandang ito ay ginagawa upang matiyak na mapoprotektahan ang mga konstitusyonal na karapatan ng aming kliyente. Kung mabibigo ang Bureau na magbigay ng kasiya-siyang tugon at magsagawa ng nararapat na pagwawasto, mapipilitan ang aming kliyente na gamitin ang lahat ng legal na remedyo na ipinagkakaloob sa kanya ng batas.”