“KUNG wala ka namang talagang kasalanan, wala kang ikakatakot. Kung wala kang kasalanan at may mga akusasyon laban sa iyo, mas gugustuhin mo pang magkaroon ng pagkakataong depensahan ang sarili mo dahil iyon ang paraan para pabulaanan ang lahat ng alegasyon.”

Ito ang mensahe ni House trial spokesperson at Lanao del Sur Rep. Zia Alonto Adiong kung muli umanong kuwestiyunin ni Pangalawang Pangulong Sara Z. Duterte sa Korte Suprema ang legalidad ng impeachment trial.

“Nangangahulugan lamang ito na ayaw nitong sagutin nang maayos ang mga paratang—o wala itong maipaliwanag,” ani Alonto Adiong.

Sa panayam sa dzMM nitong Huwebes, sinabi ni Alonto Adiong na hindi matitiyak ng House prosecution panel kung ano ang susunod na hakbang ng bise presidente.

Gayunman, kung pipiliin ng kanyang depensa na ipaibasura ang kaso dahil lamang sa mga teknikalidad sa halip na harapin ang mga akusasyon, aniya, malinaw ang magiging mensahe nito sa publiko.

“Kung mayroon pagkakataon na ‘yan ang gagawin nila, isa lang ang magiging mensahe sa taumbayan—ayaw nilang sumagot, wala silang maisagot. Kaya tineteknikal na lang nila.”

Dagdag pa niya: “Magpapadala ito ng malinaw na mensahe sa publiko na wala talaga silang maibibigay na sagot sa hukuman upang pabulaanan, tutulan, o depensahan ang kanilang panig laban sa mga argumento ng prosekusyon.”

Binigyang-diin din ni Alonto Adiong na ilang beses nang tiniyak ng bise presidente sa publiko na handa siyang harapin ang impeachment trial sa Senado, na ayon sa kanya ay siyang tamang forum para rito at hindi ang Kamara de Representantes.

Kung hindi siya haharap o magpapaliwanag sa kabila ng kanyang mga pahayag at ng panawagan ng publiko na sagutin ang mga akusasyon, sinabi ni Alonto Adiong na mahirap itong ipaliwanag. Aniya, kung naniniwala ang isang taong walang katotohanan ang mga paratang laban sa kanya, natural lamang na samantalahin niya ang pagkakataong ipagtanggol ang sarili.

“Kung wala ka namang talagang kasalanan, wala kang ikakatakot. Kung wala kang kasalanan at may mga akusasyon laban sa iyo, mas gugustuhin mo pang magkaroon ng pagkakataong depensahan ang sarili mo dahil iyon ang paraan para pabulaanan ang lahat ng alegasyon.”

Dagdag pa niya:

“Sa tingin ko, dapat nilang tanggapin ito bilang pagkakataon upang tunay na maipagtanggol ang respondent kung wala nga talaga silang nilabag sa Konstitusyon, ayon sa mga artikulo ng impeachment.”

Sa panig naman ng Kamara de Representantes, sinabi ni Alonto Adiong na malinaw na sinunod nila ang regular at lehitimong proseso ng impeachment na itinatadhana ng Konstitusyon at ng mga alituntunin ng Kamara.

Ipinaliwanag niya na nang maisampa ang mga reklamong impeachment laban sa bise presidente, inendorso ang mga ito ng mga miyembro ng Kamara at saka sinuri ng Committee on Justice.

Maging sa mga clarificatory hearing, kung saan tiningnan ang mga ebidensiya at testimonya, sinabi niyang mahigpit nilang sinunod ang mga alituntunin, umiwas sa mapanuring pagtatanong, at tiniyak na nabigyan ang respondent ng sapat na pagkakataong sagutin ang bawat paratang.

Matapos makita ng komite na may sapat na batayan upang ma-impeach ang bise presidente, isinailalim ito sa botohan sa plenaryo bago ipinadala ang Articles of Impeachment sa Senado.

“Nang maaprubahan ito, ipinadala ito sa Senado alinsunod sa itinatakda ng Konstitusyon upang doon ituloy ang paglilitis at pagpapasya sa kaso.”

Dagdag pa niya: “Hindi ko alam kung paano nila ihahanay ang kanilang argumento upang kuwestiyunin ang buong proseso, pero isa lang ang magiging mensahe nito sa taumbayan—ayaw talaga niyang sumagot. Ayaw niyang patunayan sa publiko na handa silang harapin ang mga kaso sa tamang forum.”

Sa kabila ng mga pangamba na maaaring hindi humarap si Duterte sa paglilitis, nananatiling kumpiyansa si Alonto Adiong na magiging patas at walang kinikilingan ang Senado bilang impeachment court. Aniya, ang impeachment trial ang forum na itinakda ng Konstitusyon upang dinggin ang mga ebidensiya at resolbahin ang kaso.

“Sa palagay ko, magiging patas at walang kinikilingan ang paglilitis. Ang magiging sentro lamang nito ay ang mga ebidensiyang ihaharap ng prosekusyon, at alam naman nating mahusay din ang mga abogado ng depensa ng respondent.”

Dagdag pa niya:

“Ito ang pinaka-demokratiko at pinaka-lehitimong paraan upang isagawa ang impeachment trial, dahil ayon sa Saligang Batas, ang Senado lamang ang may kapangyarihang litisin at pagpasiyahan ang kasong ito.”

Ayon kay Alonto Adiong, ilang buwan nang naghahanda ang 11 miyembrong House prosecution panel, katuwang ang kanilang mga boluntaryong pribadong tagausig, sa kanilang legal na estratehiya, mga ebidensiya, at mga testigo upang patunayan ang mga paratang na nakasaad sa Articles of Impeachment.

“Ito na ang oras na malalaman at maririnig na ng taong bayan ang mga tiyak at partikular na ebidensiyang hindi nakita at hindi narinig noong nagsasagawa pa lamang ng confirmation hearings ang Kamara de Representantes.”

Nahaharap si Duterte sa apat na impeachable offenses kaugnay ng umano’y maling paggamit ng ₱612.5 milyong confidential funds, hindi maipaliwanag na yaman, panunuhol, at mabibigat na pagbabanta laban kay Pangulong Ferdinand Marcos Jr., Unang Ginang Liza Araneta-Marcos, at dating House Speaker Martin Romualdez.

Nakatakdang magsimula ang paglilitis sa Hulyo 6, kung kailan inaasahang ihaharap ng magkabilang panig ang kanilang mga ebidensiya sa harap ng Senado bilang impeachment court.