SINABI ni Lanao del Sur Rep. Zia Alonto Adiong, tagapagsalita ng impeachment team at vice chair ng House appropriations committee, nitong Huwebes na hindi dapat maging dahilan ang impeachment trial ni Vice President Sara Z. Duterte upang pigilan ang Kamara de Representantes sa pagsusuri ng panukalang badyet ng kanyang tanggapan para sa taong 2027.

Humihingi ang Office of the Vice President (OVP) ng pondo mula sa panukalang P7.2 trilyong pambansang badyet para sa 2027, ngunit wala itong inilaan na pondo para sa confidential o intelligence funds.

Ayon kay Alonto Adiong, isinasagawa lamang ng mga mambabatas ang hiwalay nilang mandato ayon sa Konstitusyon kapag sinusuri nila kung paano gagamitin ng mga ahensya ng gobyerno ang pera ng bayan.

“Wala pa naman ding desisyon ang korte tungkol sa impeachment trial. Kaya wala akong nakikitang dahilan kung bakit magkakaroon ng paghihigpit sa mga katanungan, dahil ang ginagawa lamang ng bawat kongresista at kinatawan ay ang kanilang tungkuling itinakda ng Konstitusyon,” sabi niya sa isang online press briefing.

Dagdag niya, sa budget deliberation ay ang badyet at mga plano ng ahensya ang pangunahing pinag-uusapan—kung ano ang layunin nito at kung anong mga programa ang nais nitong isulong.

Ang pahayag ni Adiong ay tugon sa tanong kung maaari bang talakayin ng mga mambabatas ang dating paggamit ng confidential funds ng OVP habang tinatalakay ang badyet nito para sa 2027, dahil ang mga gastusing iyon ay bahagi na ngayon ng mga isyung nasa impeachment trial ni Duterte.

Ang umano’y maling paggamit ng confidential funds ng OVP at Department of Education (DepEd) ay kabilang sa mga alegasyong dinidinig ng Senate impeachment court laban kay Duterte.

Nagpapakita ang prosekusyon ng mga ebidensya kaugnay ng P500 milyong confidential funds ng OVP at P112.5 milyong inilabas para sa DepEd noong panahon na si Duterte ang kalihim ng kagawaran.

Gayunman, sinabi ni Alonto Adiong na walang confidential funds ang OVP sa pambansang badyet ng 2026 at, batay sa kanyang impormasyon, hindi rin ito humihingi ng ganoong pondo para sa 2027.

“Para maging patas, kahit noong nakaraang taon nang pinag-usapan natin ang pondo para sa 2026, wala namang confidential funds ang OVP,” sabi niya.

“At ngayong taon, nalaman ko rin na wala ring nakalagay na kahilingan ang OVP para sa confidential funds o anumang katulad nito,” dagdag niya.

Ayon sa kanya, ang panukalang paggastos ng OVP ay nakalaan lamang sa karaniwang pondo para sa pasahod ng mga empleyado, pagpapatakbo at pagpapanatili ng tanggapan, at mga gastusing pang-kapital.

“Wala akong nakitang mukhang katulad ng mga gastusing binabanggit ngayon sa Articles of Impeachment na pinag-uusapan sa impeachment trial,” sabi ni Alonto Adiong.

Sinabi rin ni Adiong na may “kutob” siya na maaaring hindi na naman dumalo si Duterte sa plenary deliberations ng badyet ng kanyang tanggapan, batay sa naging pagdalo nito sa mga nakaraang pagtalakay ng badyet.

“Ako, may kutob ako na hindi siya dadalo lalo na sa plenary. Baka sa committee hearing ay pumunta pa siya,” sabi niya.

Kinilala ni Adiong na dumalo si Duterte sa committee-level deliberation ng badyet ng OVP noong nakaraang cycle, ngunit hindi na ito dumalo nang umabot na sa plenary session ang pagtalakay.

“Para maging patas, dumalo naman siya noong huling committee hearing ng kanyang badyet. Pero nang umabot na sa plenary, hindi siya pumunta at wala ring dumalong staff niya, maliban na lamang kung nagkakamali ako,” paliwanag niya.

Sinabi ni Adiong na kung muli itong hindi dadalo, magiging pagpapatuloy lamang umano ito ng nakikita niyang pattern ng pag-iwas ni Duterte sa mga prosesong may kaugnayan sa kanyang pananagutan at sa kanyang tanggapan.

“Kung mangyari ulit iyon, pareho lamang siya ng ginagawa niya. Hindi siya dumadalo sa kanyang budget hearing at hindi rin siya dumadalo sa kanyang trial,” ani Adiong.

Dagdag niya, “Ipinapakita lamang nito ang kanyang patuloy na hindi pagharap sa mga legal at konstitusyonal na proseso na hindi lamang may kinalaman sa kanyang kaso kundi pati na rin sa kanyang tanggapan at mandato.”