SINURI ng Commission on Audit (COA) ang lahat ng dokumentong isinumite ng Office of the Vice President (OVP) para sa liquidation ng P125-milyong confidential fund nito, ngunit hindi nito hiwalay na beripikado kung tunay na mga tao ang mga pangalang nakasaad sa acknowledgment receipts, ayon sa testimonya ng dating state auditor na si Roderick Wamil sa Senate impeachment court.

Sa pagsagot sa mga tanong ni Sen. Erwin Tulfo, sinabi ni Wamil na document-based compliance audit ang isinagawa at inihambing ng audit team ang mga isinumite ng OVP sa mga itinatadhana ng Joint Circular No. 2015-01.

“Ang audit po kasi namin ay document-based,” sabi ni Wamil.

Ipinaliwanag niyang ibinatay ng audit team ang mga natuklasan nito sa mga isinumiteng dokumento at sa mga hinihingi ng joint circular.

Nang tanungin ni Tulfo kung natiyak ng mga auditor na tunay na mga tao ang mga pangalang nakalagay sa acknowledgment receipts, sinabi ni Wamil na hindi saklaw ng compliance audit ang hiwalay na beripikasyon ng pagkakakilanlan ng mga ito.

Sinabi ni Wamil kay Tulfo na hindi matutukoy mula sa mga resibo lamang kung tunay na pangalan o alyas ang mga nakasaad dito.

Sinabi rin niyang walang tahasang probisyon sa Joint Circular No. 2015-01 na nagpapahintulot o nagbabawal sa paggamit ng alyas o code name.

Ayon kay Wamil, kailangan pa ring matukoy ng audit team kung sapat ang mga dokumentong sumusuporta sa isang gastusin at kung kabilang ang transaksiyon sa mga awtorisadong paggamit ng confidential funds.

Sinabi niyang lahat ng dokumentong isinumite ng OVP ay sinuri at hindi lamang piling sample. Gayunman, nakabatay lamang ang pagsusuri sa mga rekord na ibinigay ng ahensiya.

Ipinaliwanag din ni Wamil ang pagkakaiba ng bayad para sa purchased information at pagbili ng mga kagamitan o produkto.

Aniya, maaaring tanggapin ang acknowledgment receipts para sa bayad sa purchased information. Ngunit para sa mga produktong binili mula sa suppliers, karaniwang kailangan ang official receipts, sales invoices o iba pang angkop na supporting documents.

Nagpatotoo si Wamil na may ilang pagbiling nakasaad sa liquidation documents ng OVP na walang kalakip na official receipts o sales invoices.

Sinabi niyang hindi sapat ang acknowledgment receipts lamang upang matukoy ang mga supplier o mapatunayan na naganap ang mga pagbili ayon sa pagkakadeklara.

“Kahit confidential, public funds ito,” sabi ni Wamil sa pagpapaliwanag kung bakit kailangan pa ring suportahan ng mga dokumento ang confidential expenditures.

Sa pagtatanong ni Sen. Joel Villanueva, sinabi ni Wamil na kailangang pairalin ng mga public-sector auditor ang professional skepticism at ibatay ang kanilang findings sa sapat at angkop na ebidensiya.

Tinanong ni Villanueva kung maaari bang tanggapin na lamang ng auditor ang mga dokumento at paliwanag na isinumite ng isang ahensiya.

Sinabi ni Wamil na tungkulin ng mga auditor na suriin ang pagiging mapagkakatiwalaan at kasapatan ng ebidensiya sa halip na awtomatikong tanggapin ang mga pahayag ng ahensiya.

Sinabi rin niya kay Villanueva na tatlong pagkakataon ang ibinigay sa OVP upang magsumite ng mga dokumentong tutugon sa audit deficiencies.

Ayon kay Wamil, nagsimula ang proseso sa Audit Observation Memorandum na nagpaalam sa OVP tungkol sa mga kakulangan at nagbigay dito ng pagkakataong magsumite ng paliwanag o karagdagang dokumento.

Sinabi niyang naglabas kalaunan ng notice of suspension matapos manatiling kulang ang supporting records.

Nilinaw ni Wamil na notice of suspension ang audit action na personal niyang inilabas. Hindi niya sinabi na naglabas siya ng final notice of disallowance para sa buong P125 milyon.

Nang tanungin tungkol sa kalagayan ng anumang disallowance, apela, collection action o referral sa Office of the Ombudsman, sinabi ni Wamil na wala siyang personal na kaalaman sa mga nangyari matapos ang mga audit action na kanyang hinawakan.

Sinabi rin niyang hindi niya maaaring ihayag ang kalagayan ng confidential COA proceedings nang walang final order.

Nagpatotoo rin si Wamil na ang mga bayad na inuri bilang rewards ay dapat suportado ng mga dokumentong nag-uugnay sa mga ito sa matagumpay na information gathering, surveillance o iba pang awtorisadong confidential activity.

Sinabi niyang may ilang rekord na isinumite ang OVP na walang ebidensiyang nagpapakita ng resulta ng mga aktibidad na pinagbabatayan ng ibinayad na rewards.

Saklaw ng P125 milyon ang confidential fund ng OVP na inilabas para sa panahon mula Disyembre 21 hanggang 31, 2022.

Bahagi ng ebidensiya ng prosekusyon sa Senate impeachment court ang testimonya ni Wamil.