TINANONG ni Sen. Panfilo “Ping” Lacson kung dapat nang alisin ang pondo ng mga government-owned and controlled corporation na taon-taong tumatanggap ng subsidy ngunit patuloy umanong walang kita o sapat na naibibigay na serbisyo, habang sinabi ng Finance chief na 21 GOCCs ang isinasaalang-alang para sa pagsasara, winding down o absorption sa ibang state corporation.

Iniharap ni Lacson ang usapin sa Development Budget Coordination Committee briefing sa Senado noong Huwebes, Agosto 27, habang sinisimulan ng kapulungan ang pagsusuri sa panukalang ₱7.2-trilyong national budget para sa 2027.

“What is the new policy of the government sa nonperforming GOCC? Ito ang year in year out sina-subsidize ng national government pero mukhang wala namang pakinabang. Unlike the others nakakuha tayo from GOCCs, pero iba naman talagang persistently walang income, lahat expenses, walang revenues pero tuloy-tuloy naman ang subsidies,” ani Lacson.

Hindi pinangalanan ni Lacson sa kanyang pagtatanong ang mga GOCC na tinutukoy niyang “nonperforming.” Ang pagtanggap ng subsidy ay hindi rin awtomatikong nangangahulugang hindi mahusay ang isang GOCC dahil may ilang state corporation na itinatag upang magbigay ng serbisyong pampubliko at hindi pangunahing kumita.

Sinabi ni Finance Secretary Frederick Go na 21 GOCCs ang isinasaalang-alang para sa closure, winding down o absorption sa ibang GOCC. Inilarawan niya ang proseso bilang “very slow, long and tedious.”

“Why don’t we just abolish them, or not fund them for that matter? Even if it’s not abolished by law, kung walang fund, hindi maka-function,” ani Lacson.

Ang winding down ay proseso ng paghinto ng operasyon at pag-aayos ng natitirang obligasyon at ari-arian bago tuluyang maisara ang isang korporasyon. Ang pagtanggal ng subsidy sa isang budget year ay hindi rin awtomatikong nag-aalis sa legal na pag-iral ng isang GOCC, na nakadepende sa charter nito at sa naaangkop na proseso ng batas.

Sinabi naman ni Budget Secretary Kim Robert de Leon na pinag-aaralan ng gobyerno ang separation incentives para sa mga empleyadong maaaring maapektuhan ng pagsasara o pagsasanib ng mga GOCC.

Kinilala ni Lacson na kailangang tugunan ang magiging epekto sa mga kawani.

“I understand the complexities, kasi may ma-displace na staff, mga personnel manning those GOCCs. Ano plano in case we abolish them? Ano ang contingency plans? They are government employees,” ani Lacson.

“Maybe that’s one of the reasons why you are finding difficulty in abolishing ibang GOCCs, for humanitarian. Pero we cannot also afford to consider humanitarian reasons in view of the very tight fiscal space that we’re having now,” dagdag niya.

Ang fiscal space ay tumutukoy sa kakayahan ng gobyerno na pondohan ang mga programa at obligasyon nang hindi inilalagay sa alanganin ang katatagan ng pampublikong pananalapi.

Hiniling din ni Lacson sa economic managers ang datos kung magkano ang taunang subsidy na natanggap mula 2022 hanggang 2026 ng mga GOCC na tinutukoy niyang patuloy na hindi mahusay ang performance.

Hindi nakasaad sa kanyang pahayag kung magkano ang subsidy na natanggap ng partikular na 21 GOCCs o kung ilan sa mga ito ang walang kinikita.

Ang subsidy ay isa lamang sa mga paraan ng national government support sa GOCCs. Maaari ring makatanggap ang ilang state corporation ng iba pang uri ng financing depende sa kanilang mandato at pangangailangan.