IPINAKITA ng tatlong aprubadong disbursement voucher na inawtorisa, ipinroseso at inilabas ng Department of Education ang P112.5 milyong confidential funds noong unang tatlong quarter ng 2023.

Ngunit sinabi ni dating state auditor Roderick Wamil sa Senate impeachment court na hindi sapat na naipakita ng mga rekord na tinalakay sa kanyang testimonya kung aling confidential operations ang gumamit ng pera at kung ano ang naging resulta ng mga ito.

Bawat voucher ay para sa P37.5 milyong cash advance na inilabas habang si Vice President Sara Duterte ang Education secretary.

Makikita sa mga voucher ang approval ni dating DepEd Undersecretary for Finance Annalyn Sevilla. Nasa kaugnay na physical and financial plans naman ang pirma ni Duterte sa ilalim ng “Approved By.”

Nakapangalan kay DepEd Special Disbursing Officer Edward Fajarda ang mga Treasury check na idinaan sa LandBank.

Ipinakita ng mga dokumento na inaprubahan, ipinroseso at ini-withdraw ang mga cash advance ng opisyal na nakatalagang humawak sa mga ito.

Hindi ipinapakita ng mga voucher lamang kung paano ginamit ang cash matapos itong lumabas sa bangko.

Nakasentro ang testimonya ni Wamil sa tanong kung sapat bang naiugnay ng physical and financial plans, accomplishment reports at liquidation records ng DepEd ang P112.5 milyon sa mga awtorisadong confidential operations at sa naging resulta ng mga ito.

Ayon sa physical and financial plans na iniharap sa hukuman, hinati ang pondo sa apat na programa: counter-insurgency, abuse prevention and control within schools, anti-illegal activities operations, at anti-extremism o terrorism programs.

Batay sa mga plano, P30.2 milyon ang inilaan sa abuse prevention and control within schools, P27.875 milyon sa counter-insurgency, P27.24 milyon sa anti-illegal activities operations at P27.185 milyon sa anti-extremism o terrorism programs.

Umabot sa P112.5 milyon ang kabuuang halaga.

Nakalista sa mga plano ang pagpigil sa recruitment ng New People’s Army at iba pang communist o leftist groups sa mga guro at learners, pagpapalawak ng community reporting tungkol sa abuse, pagdaragdag ng surveillance laban sa illegal activities at pagsasagawa ng background investigations sa DepEd personnel at learners.

Sinabi ni Wamil na malawak ang pagkakasulat sa mga target at hindi tinukoy ang target na bilang, dami ng paaralan o taong inaasahang masasaklaw, o masusukat na resulta na magpapakitang nakamit ng mga programa ang kanilang layunin.

Ayon kay Wamil, hindi awtomatikong pinatutunayan ng physical and financial plans na isinagawa ang mga aktibidad o nakamit ang inaasahang resulta.

Sinabi niyang kailangang manggaling ang naturang patunay sa accomplishment reports, liquidation papers at iba pang operational records na isinumite sa confidential-fund audit process.

Tumestigo si Wamil na hinihingi ng Joint Circular No. 2015-01 ang planong tumutukoy sa halagang ilalaan sa bawat program, activity o project bago maglabas ng confidential funds.

Idinagdag niyang kailangang magsumite ang ahensiya ng mga rekord na magpapakitang may kaugnayan ang mga gastos sa awtorisadong confidential operations.

Para sa rewards sa informers, sinabi ni Wamil na hinahanap ng mga auditor ang ugnayan ng impormasyong ibinigay at ng matagumpay na information-gathering o surveillance activity na nagresulta rito.

Sa naunang testimonya, sinabi ni Sevilla na pagproseso lamang ng tatlong release ang ginawa ng kanyang finance office at hindi ito kasama sa aktuwal na paggamit ng pera.

Sinabi niyang itinuring ng finance unit na liquidated ang mga cash advance matapos nitong matanggap ang mga kopya ng kinakailangang cover documents.

Sa naunang testimonya, tinukoy si Fajarda bilang special disbursing officer na nag-encash sa tatlong P37.5-milyong check.

Ipinapakita ng mga pirma nina Duterte at Sevilla, kasama ang papel ni Fajarda sa pag-withdraw ng pondo, ang kani-kanilang bahagi sa opisyal na paper trail.

Hindi nito awtomatikong pinatutunayan na personal silang nakinabang sa pera, alam nila ang bawat operational detail o may ginawa silang paglabag.

Ipinakita ng mga rekord na iniharap sa hukuman na may P150-milyong confidential-fund appropriation ang DepEd noong 2023, kung saan P112.5 milyon ang inilabas.

Inihaharap ng prosekusyon ang P112.5 milyon bilang bahagi ng Article I ng impeachment case, na sumasakop sa P612.5 milyong confidential funds sa Office of the Vice President at DepEd.

Kailangan pa ring patunayan ng prosekusyon na ang anumang kakulangan sa mga rekord ay misuse of funds, betrayal of public trust o ibang impeachable offense na maiaatas kay Duterte.

Maaari namang kuwestiyunin ng depensa ang pagbasa ni Wamil sa mga dokumento, ipaliwanag ang magkakaibang tungkulin ng approving, finance at disbursing officials, at magharap ng classified records na maaaring naibigay sa confidential audit process.

Ayon kay Wamil, ipinakita ng mga voucher na dumaan sa opisyal na proseso ang paglabas ng P112.5 milyon.

Pagpapasyahan ng mga senator-judge kung sapat ang iba pang rekord ng DepEd upang suportahan ang mga iniulat na confidential operations at ang naging resulta ng mga ito.