NAKIKIRAMAY si Sen. Francis “Kiko” Pangilinan sa mga pamilya ng nasawi, nasugatan at na-trauma sa pamamaril noong Biyernes sa Banga National High School sa Banga, South Cotabato. Nanawagan siya ng mas matibay na school safety protocol para maiwasan ang copycat na karahasan.

Tatlo ang namatay: ang suspek, isang Grade 9 na estudyante na 16 anyos, at dalawa pang estudyante, parehong 14 anyos. Anim ang nasugatan ayon sa Philippine News Agency; walo naman ang sinabi ng alkalde ng bayan. Naganap ang pamamaril bandang 1:15 n.h. sa Barangay Benitez. Sinuspinde ang klase sa buong bayan.

Nakikipag-ugnayan ang Department of Education para sa psychosocial first aid ng mga apektadong estudyante at guro, ayon sa ahensya, na humiling din na huwag ikalat ang mga detalyeng hindi pa kumpirmado.

Ikatlong nakamamatay na pamamaril na sa eskuwelahan mula Hunyo ito, kasunod ng mga insidente sa San Jose National High School sa Tacloban at sa Ateneo de Zamboanga.

“Nananawagan ako ng mabilis, masinsin, at angkop-sa-batas na imbestigasyon, gayundin ng agarang tulong medikal at psychosocial, at pangmatagalang suporta para sa bawat estudyante, guro, at pamilyang naapektuhan,” ani Pangilinan sa pahayag noong Setyembre 19.

Dapat pa ring sundin ng pulisya ang proseso sa ilalim ng Juvenile Justice and Welfare Act, aniya, kahit patay na ang suspek. “Hindi pinapalampas ng batas ang anumang maling ginawa; tinitiyak nito ang pananagutan sa pamamagitan ng ligal at angkop-sa-edad na mga hakbang,” dagdag niya.

“It takes a village to raise a child,” ani Pangilinan. Dapat kumilos nang sabay ang paaralan, magulang, komunidad, LGU at pambansang ahensya — sa pag-uulat ng banta, mental health care, seguridad sa campus, at responsableng paggamit ng online platforms.

“Kailangan nating lahat kumilos agad para maiwasan ang karagdagang pinsala, kabilang ang posibleng mga paggaya sa ganitong karahasan,” aniya.

Isa sa mga solusyon, ani Pangilinan, ang Comprehensive School Safety Act, na sa tingin niya ay “malapit nang maipasa” sa Senado. Sumasaklaw ang Senate Bill No. 2426 ni Sen. Bam Aquino sa prevention, response at recovery. Sinuportahan ito ni DepEd Secretary Sonny Angara. Wala pa itong batas.

Umano’y kabilang ang suspek sa isang online “true crime community” at tila ginaya nito ang ibang pamamaril sa eskuwelahan, ayon kay Mayor Albert Palencia — bagay na hindi pa nakumpirmang opisyal na motibo. Mula sa vault ng ama, isang empleyado ng DepEd, umano’y nanggaling ang baril na ginamit, ayon kina Palencia at Gov. Reynaldo Tamayo Jr. Nanawagan si Tamayo sa mga magulang na huwag ipaabot sa menor de edad ang access sa mga baril sa bahay. Iniimbestigahan pa ang tunay na motibo.

Hindi pinangalanan ni Pangilinan ang menor de edad.