NANAWAGAN ang mga senador noong Martes para sa mas mataas na transparency at mas mahigpit na digital reforms sa pagtalakay ng panukalang 2026 national budget, kabilang ang pagbubukas ng bicameral deliberations at mas epektibong digitalization sa mga ahensiya ng pamahalaan.

Inutusan ni Senate President Vicente Sotto III na i-livestream sa publiko ang lahat ng bicameral conference committee meetings para sa budget, at sinabi niyang hindi na papayagan ang saradong “small bicam” sessions. “There will be no more small bicam. It will all be livestreamed in this budget,” ayon kay Sotto, na nagsabing mahalagang maging lantad ang proseso habang tinatapos ang paglalaan ng pondo para sa pangunahing serbisyo.

Naghain din si Sotto ng panukalang bumuo ng isang independent people’s commission na magsisiyasat sa umano’y iregularidad sa mga proyektong pang-imprastruktura ng pamahalaan.

Sa sesyon, nanawagan si Senator Raffy Tulfo para sa “tunay na digitalization” na nag-aalis ng hindi kailangang human intervention. Aniya, dahil sa mahinang integrasyon at lumang sistema, nagpapatuloy ang lagayan, smuggling at document fraud kahit taon-taon nang gumagastos ang gobyerno sa teknolohiya.

“Digitalization is one of the most effective ways to eliminate human intervention. Prevent bribery and expedite government services… If digitalization is just about scanning and uploading documents, it will only move corruption online and it won’t disappear,” sabi ni Tulfo habang tinatanong niya kung paano pinapanagot ang mga ahensiya sa pumapalya o hindi gumaganang IT systems.

Pinuri naman ni Senate Pro Tempore Panfilo “Ping” Lacson si Senator Sherwin “Win” Gatchalian at ang finance panel para sa umano’y pinaka-transparent at corruption-free na budget process ng Senado. “I would like to associate myself… commending your honor for… what could be the most transparent and corrupt-free national budget of all time,” ayon kay Lacson.

Nagpasalamat si Gatchalian at sinabing nakatuon ang pagsusuri sa pagbuo ng malinis at tapat na budget na direktang makikinabang ang mga Pilipino, lalo na ang mga nasa urban poor communities, rural areas at maliliit na negosyo na umaasa sa maayos na serbisyo publiko.

Inaasahang sasailalim pa sa masusing pagrepaso ang 2026 spending plan habang papasok ito sa bicameral negotiations.