NAGBIGAY-PUGAY noong Martes si Kinatawan ng Leyte Ferdinand Martin G. Romualdez sa dating Speaker na si Jose de Venecia Jr., na kanyang inilarawan bilang “isa sa pinakadakilang haligi ng demokrasya ng Pilipinas” at ama sa pulitika ng Lakas-Christian Muslim Democrats (Lakas-CMD).

“Ngayong araw, aming ipinagluluksa ang pagpanaw ng isa sa pinakadakilang haligi ng demokrasya ng Pilipinas at ama sa pulitika ng Lakas-CMD,” pahayag ni Romualdez. “Isang taong ang talino, tapang, at malasakit ay tumulong humubog sa kaluluwa ng ating bayan.”

Si Romualdez, na nagsisilbing pangulo ng Lakas-CMD, ay nagsabing higit pa sa isang lingkod-bayan si De Venecia, at tinawag niya itong “isang estadista sa tunay na kahulugan ng salita,” na may bihirang kakayahang tumingin lampas sa agarang abot-tanaw ng pulitika at isama ang iba sa kanyang bisyon.

“Bilang isa sa mga nagtatag ng Lakas—na noon ay mas kilala bilang Lakas-NUCD—tumulong siyang bumuo hindi lamang ng isang partidong pampulitika, kundi ng isang pambansang kilusang nakaugat sa pagkakaisa, kapayapaan, at inklusibong pamumuno,” ani Romualdez.

Ikinredito rin ni Romualdez kay De Venecia ang paggabay sa Kapulungan ng mga Kinatawan sa ilan sa mga pinakamahahalagang yugto ng kasaysayan ng bansa, na ginawang “isang pagawaan ng mga reporma at isang kanlungan ng pagkakasundo” ang Kongreso.

“Ang kanyang bisyon para sa isang Rainbow Coalition ay rebolusyonaryo noong panahong iyon—ngunit nagtagumpay ito dahil ginawa niyang magtagumpay,” ani Romualdez. “Iyon ang kanyang natatanging kakayahan: ang pag-uugnay ng mga tao sa kabila ng pagkakaiba-iba ng ideolohiya, pananampalataya, at maging ng mga kontinente.”

Inalala rin ni Romualdez ang impluwensiya ni De Venecia sa labas ng bansa, at binigyang-diin ang kanyang maaga at patuloy na pagtataguyod ng diyalogong interfaith na nag-angat sa katayuan ng Pilipinas sa internasyonal na komunidad.

“Masigasig niyang itinaguyod ang diyalogong interfaith bago pa man ito maging pandaigdigang adyenda, na ginawang isang moral na puwersa ang Pilipinas sa pandaigdigang komunidad,” aniya. “Dahil dito, at sa marami pang iba, pinakinggan siya ng mundo kapag siya’y nagsalita.”

Sa personal na pahayag, sinabi ni Romualdez na labis niyang ikinalungkot ang pagpanaw ni De Venecia, na kanyang inilarawan bilang isang guro at ama sa loob ng partido.

“Sa personal na antas, ako ay magpakailanman na magpapasalamat sa kanyang kabutihan, paggabay, at tahimik na paghihikayat sa paglipas ng mga taon,” ani Romualdez.

“Siya ay bukas-palad sa kanyang karunungan, mapagkumbaba sa tagumpay, at marangal sa lahat ng yugto ng kanyang buhay pampubliko.”

Ipinaaabot ni Romualdez ang kanyang pakikiramay sa pamilya ni De Venecia, kabilang ang kanyang asawang si Gina at ang kanyang anak na si Kinatawan ng Pangasinan Christopher de Venecia, sa ngalan ng Lakas-CMD at ng Kapulungan ng mga Kinatawan.

“Nakikidalamhati kami sa inyo, at kasama ninyo naming pinararangalan ang pambihirang buhay ng isang taong buong pusong naglingkod sa sambayanang Pilipino,” aniya.

“Speaker Joe, ikaw noon at magpakailanman ang puso ng Lakas-CMD,” dagdag ni Romualdez. “Ang iyong pamana ay patuloy na mabubuhay sa bawat lingkod-bayan na may lakas ng loob na mamuno nang may bisyon, paninindigan, at pagmamahal sa bayan.”