SINABI ni dating Commission on Audit state auditor Roderick Wamil sa Senate impeachment court nitong Lunes na maaari lamang gamitin ang confidential funds sa mga aktibidad at gastusing pinapayagan sa Joint Circular No. 2015-01.

Ipinaliwanag niya ang mga patakaran habang ipinagpapatuloy ng prosecution ang paghaharap ng ebidensya sa Article I ng impeachment case laban kay Vice President Sara Duterte.

Saklaw ng artikulo ang mga alegasyon tungkol sa P500 milyong confidential funds ng Office of the Vice President at P112.5 milyon sa ilalim ng Department of Education, o kabuuang P612.5 milyon.

Itinatanggi ni Duterte na maling ginamit niya ang pampublikong pondo.

Itinatakda ng Joint Circular No. 2015-01 ang mga patakaran sa paglalabas, paggamit, pag-uulat at pag-audit ng confidential at intelligence funds.

Sa ilalim ng circular, maaaring gamitin ang confidential funds sa information-gathering activities na may kaugnayan sa national security at peace and order.

Maaari rin itong gamitin sa pag-upa ng sasakyan para sa confidential operations at sa renta at incidental expenses ng mga safehouse.

Pinapayagan din ang pagbili o pag-upa ng supplies, materials at equipment kapag maaaring makompromiso ang confidential operation kung dadaan sa karaniwang acquisition process.

Maaari ring magbigay ng reward sa mga informer na hindi empleyado ng ahensya, ngunit kailangan ang tamang pag-apruba at mga rekord na nag-uugnay sa bayad sa isang partikular na operasyon.

Nauna ng napatunayan sa bank testimony na tumanggap si OVP special disbursing officer Gina F. Acosta ng apat na halagang tig-P125 milyon, o kabuuang P500 milyon.

May petsang Disyembre 20, 2022; Enero 31, Abril 18 at Hulyo 13, 2023 ang mga tseke. Natanggap ang mga halaga noong Disyembre 20, 2022; Pebrero 6, Abril 25 at Hulyo 14, 2023.

Naglabas naman ang DepEd ng tatlong tsekeng tig-P37.5 milyon sa pangalan ni Edward D. Fajarda. Natanggap ang mga halaga noong Pebrero 22, Abril 26 at Hulyo 13, 2023, o kabuuang P112.5 milyon.

Kinumpirma ng mga bank witness na ini-encash ang mga tseke, ngunit wala silang personal na kaalaman kung paano ginamit ang pera matapos itong mailabas sa bangko.

Layunin ng prosecution na ipakita kung pasok sa mga pinapayagang gamit sa circular ang mga gastusing iniulat ng OVP at DepEd at kung sapat ang supporting records na kanilang isinumite.

Kabilang sa mga dokumento ang physical and financial plans, mga tseke, disbursement vouchers, liquidation reports, accomplishment reports, certifications at Audit Observation Memorandum.

Hindi nito nangangahulugang tinanggap ng defense na kulang ang mga rekord o pareho sila ng interpretasyon ng prosecution.

Kabilang sa mga rekord para sa OVP transactions noong Disyembre 2022 ang Physical and Financial Plan na inaprubahan noong Disyembre 13, LandBank check at disbursement voucher na may petsang Disyembre 20, liquidation report na may petsang Enero 10, 2023, at accomplishment report na walang petsa.

Para sa first-quarter transactions ng OVP noong 2023, kabilang sa mga dokumento ang Physical and Financial Plan na may petsang Enero 20, LandBank check at disbursement voucher na may petsang Enero 31, liquidation report na may petsang Marso 29, at accomplishment report at certification na may petsang Marso 30.

Kabilang naman sa second-quarter OVP records ang tsekeng may petsang Abril 18, 2023; disbursement voucher na may petsang Abril 10; liquidation, accomplishment at certification records na may petsang Hulyo 11; at AOM na may petsang Pebrero 1, 2024.

Para sa third quarter ng DepEd, kabilang sa mga rekord ang Physical and Financial Plan na inaprubahan noong Hulyo 3, 2023, LandBank check at disbursement voucher na may petsang Hulyo 11, liquidation report na may petsang Setyembre 29, accomplishment report na may petsang Setyembre 30, at certification na may petsang Oktubre 2.

Batay sa offer of testimony ng prosecution, in-audit ni Wamil ang OVP liquidation records para sa Disyembre 21 hanggang 31, 2022 at sa unang tatlong quarter ng 2023.

Sinabi ng prosecution na may nakitang kakulangan si Wamil sa documentary submissions ng dalawang tanggapan.

Naglabas ng Audit Observation Memoranda na may petsang Setyembre 14 at Oktubre 3, 2023 sa OVP kasunod ng kanyang audit at mga rekomendasyon para sa December 2022 transactions.

Nagsumite naman ang OVP ng mga dokumento sa pamamagitan ng mga liham na may petsang Oktubre 19 at Nobyembre 30, 2023 bilang tugon sa audit observations.

Naglabas din ng Notice of Suspension na may petsang Disyembre 13, 2023 sa OVP, batay sa presentasyon ng prosecution.

Isang AOM na may petsang Pebrero 1, 2024 ang sumaklaw sa first- at second-quarter transactions ng OVP noong 2023, habang isang AOM na may petsang Agosto 8, 2024 ang sumaklaw sa third quarter.

Para naman sa DepEd, ang AOM No. 2024-015 na may petsang Pebrero 1, 2024 ay sumaklaw sa confidential expenditures noong una at ikalawang quarter ng 2023.

Itinatala sa AOM ang mga usaping napansin sa audit at binibigyan ang ahensya ng pagkakataong sumagot o magsumite ng karagdagang dokumento.

Hindi nito, sa sarili lamang, pinatutunayang maling ginamit ang pondo o may pananagutan ang isang partikular na opisyal.

Maaari namang kuwestiyunin ng defense ang interpretasyon ni Wamil sa circular, iharap ang mga tugon ng mga ahensya at igiit na ang mga iniulat na gastusin ay para sa awtorisadong confidential activities na suportado ng sapat na rekord.

Kailangang pasyahan ng impeachment court kung pinapayagan sa Joint Circular No. 2015-01 ang mga iniulat na gastusin at kung sapat ang mga rekord na isinumite ng OVP at DepEd upang maipaliwanag ang paggamit ng ₱612.5 milyon.