ANG dating trabaho ni Gina Acosta sa pamahalaang lungsod ng Davao ay nagbigay sa kanya ng karanasan sa paghawak ng confidential funds bago siya naging special disbursing officer ng Office of the Vice President (OVP), ayon sa tagapagsalita ng House trial at kinatawan ng Lanao del Sur na si Zia Alonto Adiong noong Martes.

Inilahad ni Alonto Adiong ang propesyonal na background ni Acosta habang kinukuwestiyon ang malaking pagkakaiba sa pagitan ng tila nahihirapan siyang makipagkomunikasyon sa Filipino at English noong impeachment trial noong Lunes at ng kanyang naging pagganap sa House inquiry noong Nobyembre 2024.

“Nandoon ako sa Good Government Committee na pinamunuan ni Chairman Joel Chua,” sinabi ni Alonto Adiong sa isang online press conference. Sinabi niyang ipinakita sa opisyal na transcript na direktang sumagot si Acosta sa mga tanong ni Batangas Rep. Gerville “Jinky Bitrics” Luistro.

“Very clear naman po na nakapagsalita siya ng English, nakapagsalita siya ng Tagalog nang dire-diretso,” dagdag niya.

Sinabi ni Alonto Adiong na nangangailangan ng teknikal na kakayahan ang posisyon ni Acosta dahil ang isang special disbursing officer ay humahawak ng pampublikong pera at kailangang sumunod sa detalyadong mga tuntunin ng pamahalaan hinggil sa confidential at intelligence funds.

“Ang special disbursement officer, kailangan maging technical,” aniya.

Kabilang sa governing framework ang Joint Circular No. 2015-01, na nagtatakda ng mga kinakailangan para sa entitlement, release, paggamit, pag-uulat, at audit ng confidential at intelligence funds. Si Acosta ang itinalaga at bonded na opisyal na responsable sa cash advances ng OVP na sinusuri.

“Why is it technical? Kasi, it is guided strictly by the Joint Circular,” sinabi ni Alonto Adiong.

Sinabi niyang kung tatanggapin ang pahayag na limitado ang kanyang pang-unawa, magbabangon ito ng hiwalay na tanong tungkol sa batayan kung saan pinili ni Duterte si Acosta para sa tungkulin.

“Assuming without conceding that Ms. Gina Acosta could not understand Tagalog or simple English, ano iyong naging determination ng Vice President para piliin siyang SDO?” tanong niya.

Nagtrabaho si Acosta sa pamahalaang lungsod ng Davao bago lumipat sa OVP at nagkaroon ng karanasan sa paghahanda ng mga dokumentong pinansyal at paghawak ng confidential funds noong termino ni Duterte bilang alkalde.

Tinalakay ang background na iyon sa mga naunang paglilitis sa House at naging sentro ito ng argumento ng prosekusyon na ang kanyang pagpili ay batay sa dati nang pamilyaridad sa proseso sa halip na isang incidental na pagtatalaga.

“Si Ms. Gina Acosta ay dati nang nagtatrabaho even sa Davao City,” sinabi ni Alonto Adiong.

Iginiit niyang dahil sa karanasang iyon, mahirap ilarawan si Acosta bilang hindi pamilyar sa mga pamamaraan ng confidential fund nang dumating siya sa OVP.

“Mukhang mayroon na talagang knowledge and know-how si Ms. Gina Acosta doon sa mga paraan kung paano nila i-liquidate itong confidential funds. At iyon po ang dinala nila sa Office of the Vice President,” sinabi ni Alonto Adiong.

Naglahad ang prosekusyon ng ebidensiyang nag-encash si Acosta ng apat na tseke ng OVP na nagkakahalaga ng ₱125 milyon bawat isa mula Disyembre 2022 hanggang Hulyo 2023. Sa kanyang pinakahuling testimonya, sinabi niyang inutusan siya ni Duterte na i-turn over ang unang ₱125 milyon kay Col. Raymund Dante P. Lachica, na nagbigay ng impormasyong ginamit sa pagpaplano at sa mga liquidation record.

Ang kombinasyon ng pormal na responsibilidad at dating karanasan, ayon kay Alonto Adiong, ay ginagawang partikular na mahalaga ang mga limitasyon ng sinasabing kaalaman ni Acosta. Lumagda o naghanda siya ng mga opisyal na rekord ngunit paulit-ulit na iniugnay kay Lachica ang operational information at mga sumunod na ulat.

Inilahad ni Alonto Adiong ang dating karanasan bilang konteksto sa pagsusuri sa kanyang mga kwalipikasyon, pamilyaridad sa proseso, at kredibilidad bilang saksi.

Iginigiit ng prosekusyon na binibigyang-diin ng kanyang teknikal na karanasan ang pangangailangan para sa malinaw na paliwanag kung bakit inilipat ng itinalagang disbursing officer ang pera sa isang security officer, sa kabila ng hindi niya matukoy ang anumang awtoridad para sa naturang kaayusan sa Joint Circular.