PAPASOK ang impeachment trial ni Bise Presidente Sara Z. Duterte sa ika-20 araw nito ngayong Martes, kung saan dalawang opisyal ng militar ang inaasahang tatayo sa witness stand habang mas pinapalalim ng House prosecution ang imbestigasyon sa diumano’y maling paggamit ng P112.5 milyong confidential funds ng Department of Education (DepEd) noong siya ang kalihim ng edukasyon.

Nakatakdang tumestigo sina Colonel Manaros Boransing II at Colonel Magtangol Panopio sa harap ng Senate Impeachment Court hinggil sa mga sertipikasyon mula sa militar na ginamit ng DepEd sa pagtugon sa mga natuklasan ng Commission on Audit (COA) ukol sa paggastos nito ng confidential fund.

Mahalaga ang mga sertipikasyong ito para sa prosecution dahil nauugnay ang mga ito sa mga aktibidad na tinukoy ng DepEd sa pag-uulat ng confidential funds nito, kabilang ang Youth Leadership Summits (YLS).

Sa isang naunang imbestigasyon ng Kamara, tumestigo ang mga opisyal ng militar na nakakuha ng sertipikasyon ang DepEd na hindi nakatanggap ang kanilang mga yunit ng confidential funds mula sa DepEd para sa mga aktibidad na sakop ng mga dokumento.

Sinabi ng tagapayo at tagapagsalita ng House impeachment team na si Ace Barbers na layunin ng prosecution na linawin ang mga sirkumstansya sa paligid ng mga sertipikasyon at kung paano ginamit ang mga ito sa pagsagot sa mga tanong ng audit ukol sa pampublikong pondo.

Kabilang sa usapin ang P15 milyong confidential funds ng DepEd na iniugnay sa mga proseso ng Kamara sa YLS na isinagawa ng mga yunit ng militar.

Orihinal na nakatakdang tumestigo si Boransing noong nakaraang Miyerkules, Agosto 26, ngunit humiling ng pagpapaliban dahil kailangan niyang makipag-ugnayan sa kanyang mga nakatataas na opisyal sa militar bago iwanan ang kanyang puwesto.

Pinagbigyan ni Senate Impeachment Court Presiding Officer Sen. Francis “Chiz” Escudero ang kahilingan dahil sa “mga pangangailangan ng kanyang posisyon” bilang commanding officer ng Task Force Zamboanga, at inilipat ang kanyang pagharap sa Setyembre 1.

Nakatakda ring tumestigo si Panopio ngayong Martes.

Ang dalawang opisyal ay kabilang sa mga saksi na tinawag ng prosecution matapos pansamantalang hindi maging available ang dating DepEd special disbursing officer (SDO) na si Edward Fajarda, na nakalinyang tumayo bilang hostile witness, dahil sa naiulat na kondisyong medikal nito.

Mananatili si Fajarda sa listahan ng mga saksi ng prosecution, kung saan inilaan ang Setyembre 7 para sa kanyang posibleng testimonya, depende sa kanyang kondisyon at sa pagsusuri ng Senate Medical and Dental Bureau.

Humingi rin ang prosecution ng testimonya mula kay retired Maj. Gen. Adonis Bajao ngunit kalaunan ay hindi na ito itinuloy bilang saksi matapos magkaroon ng kahirapan sa paghahain ng subpoena dahil hindi matukoy ang kanyang tirahan.

Sa mga gawaing gaganapin ngayong Martes, maaari ring tumayo sa witness stand ang isa sa mga sariling abogado ni Duterte.

Si Michael Wesley Poa, ang dating chief of staff at tagapagsalita ni Duterte sa DepEd na ngayon ay miyembro na ng kanyang impeachment defense team, ay pormal na nakatakdang tumestigo para sa prosecution sa Miyerkules.

Gayunpaman, sinabi ni Escudero na maaaring tawagin si Poa nang mas maaga ngayong Martes kung sakaling hindi makahaharap si Boransing o si Panopio.

“Dahil narito si Atty. Poa at labis na handang tumestigo, tulad ng naipahiwatig kanina, lilipat tayo kay Atty. Poa kung sakaling hindi makatayo ang dalawang naunang saksi sa Sept. 1, nang hindi na kailangang maglabas ng subpoena para kay Atty. Poa,” sinabi ni Escudero sa pagdinig noong nakaraang linggo.

Sinabi ng prosecution na hihilingin nito sa impeachment court na ideklara si Poa bilang isang hostile witness dahil bahagi na siya ngayon ng defense team ni Duterte.

Nagsilbi si Poa bilang chief of staff at tagapagsalita ni Duterte noong siya ang kalihim ng edukasyon at naging kasama sa pagtugon ng DepEd sa mga natuklasan ng COA ukol sa confidential funds nito.

Nagkaroon din siya ng papel sa pagkuha at pagpasa ng mga sertipikasyon ng militar at pormal nang natukoy sa mga proseso ng Kamara na may hawak na mahalagang impormasyon sa paghahanda ng mga accomplishment report kaugnay ng mga paggastos sa confidential fund ng DepEd.

Kapag pinagbigyan ng impeachment court ang hiling ng prosecution, si Poa ang magiging ikatlong saksi na idineklarang hostile sa akusasyon ng maling paggamit ng confidential fund laban kay Duterte.

Ang dating Office of the Vice President (OVP) SDO na si Gina Acosta at si OVP Assistant Secretary at Assistant Chief of Staff Lemuel Ortonio ay naunang idineklarang hostile ng korte matapos patunayan ng mga prosecutor ang kanilang salungat na interes.

Tumestigo si Acosta na tinurn over niya ang apat na tranches ng P125-milyong confidential funds ng OVP sa noo’y commander ng Vice Presidential Security and Protection Group na si Col. Raymund Dante Lachica sa ilalim ng utos ni Duterte, bagaman si Acosta pa rin ang accountable officer para sa pera.

Kalaunan ay tumestigo si Ortonio sa paghahanda ng mga dokumento ng confidential fund ng OVP, kabilang ang kahilingan nito para sa pondo at mga plano sa pagpapatupad ng proyekto.

Pagkatapos kay Poa, nakatakda ring tumestigo ang Assistant National Statistician ng Philippine Statistics Authority (PSA) na si Marizza Grande sa Setyembre 2.

Inaasahang tatayo si Grande hinggil sa beripikasyon ng PSA sa mga pangalang lumalabas sa mga acknowledgment receipt na isinumite upang suportahan ang mga paggastos sa confidential fund.

Sinabi ng prosecution na ang mga natuklasan ng PSA ay bahagi ng mga ebidensya nito.