SINABI ni House impeachment prosecutor Joel Chua ng Maynila nitong Martes na magpapatuloy ang impeachment trial laban kay Vice President Sara Z. Duterte kahit piliin niyang hindi personal na humarap sa Senate impeachment court.

Sa isang panayam sa “Headstart” ng ANC, ipinaliwanag ni Chua na ayon sa mga patakaran ng impeachment, ang writ of summons ng Senado ay pangunahing nag-uutos sa bise presidente na magsumite ng kanyang sagot sa articles of impeachment at maghain ng kanyang plea sa hukuman.

“Ang impeachment court ay naglabas ng writ of summons dahil dalawa ang layunin nito. Una, para humarap ang bise presidente sa impeachment court at ikalawa, para magsumite siya ng sagot sa loob ng 10 araw,” ani Chua.

Ayon sa impeachment prosecutor, maaaring piliin ni Duterte na personal na humarap, bigyan ng awtoridad ang kanyang mga abogado na humarap para sa kanya, o tuluyang hindi lumahok bilang bahagi ng kanyang legal na estratehiya.

“Well, depende iyon sa legal strategy ng depensa. Hindi iyon para sa amin na magpasya. Sa ngayon, hindi namin isinasaalang-alang ang bise presidente bilang isang hostile witness,” dagdag niya.

Gayunpaman, ipinaliwanag ni Chua na kahit hindi humarap si Duterte o ang kanyang mga abogado sa impeachment court, magpapatuloy pa rin ang paglilitis at awtomatikong magtatala ang hukuman ng plea na “not guilty” para sa bise presidente.

“Ngayon, kung sakaling hindi humarap ang bise presidente sa impeachment trial, o hindi rin humarap ang kanyang abogado, o walang naisumiteng sagot, magpapatuloy pa rin ang paglilitis at awtomatikong magtatala ng plea na not guilty para sa bise presidente,” ani Chua.

Tahasan itong nakasaad sa Senate Resolution No. 39, na nagpatibay sa mga tuntunin ng proseso para sa impeachment trials ng ika-20 Kongreso.

Dagdag pa niya, matapos maisumite ang mga pleadings, magpapatuloy ang impeachment court sa pre-trial proceedings kung saan pormal na tutukuyin ang mga ebidensya, saksi, at mga isyung tatalakayin bago magsimula ang aktwal na paglilitis.

“Ang layunin ng pre-trial ay upang maiwasan ang mga sorpresa,” sabi ni Chua.

“So dito na pag-uusapan kung anu-ano ang mga isyung tatalakayin sa mismong paglilitis. Dito magkakaroon ng pagmamarka ng ebidensya, pagtukoy sa mga isyu, at pati na rin sa mga saksi,” dagdag niya.

Bagama’t hindi obligado si Duterte na personal na tumestigo, sinabi ni Chua na mataas ang inaasahan ng publiko na magbibigay siya ng paliwanag hinggil sa mga alegasyon laban sa kanya.

“Sa tingin ko, hindi ito makakatulong sa kanilang panig. Isinasaalang-alang na humihingi ang mga tao ng kanyang paliwanag. Kaya sa tingin ko, mas mabuting ipaliwanag ng bise presidente ang lahat,” aniya.

Tinalakay rin ni Chua ang mga pangamba kaugnay ng kamakailang pagbabago sa liderato ng Senado, kung saan ilang miyembro ng bagong majority bloc ay itinuturing na kaalyado ni Duterte at maaaring subukang pigilan ang paglilitis.

Sa kabila nito, sinabi ng House prosecutor na patuloy niyang binibigyan ng benepisyo ng pagdududa ang Senado dahil pormal na binuo ng mga senador noong Lunes ang impeachment court at nanumpang kikilos nang walang kinikilingan bilang mga hukom sa paglilitis.

“Sa ngayon, wala akong dahilan upang maniwala ng iba,” sabi ni Chua.

“Sa ngayon, wala naman tayong aasahan kundi umasa muna na gagawin nila ang kanilang trabaho at tutuparin nila ang kanilang tungkulin ayon sa Konstitusyon,” dagdag niya.

Binigyang-diin ni Chua na ang pangunahing hinihiling lamang ng prosecution panel ay mabigyan sila ng pagkakataong maiprisinta ang kanilang mga ebidensya sa Senado.

“Ang hiling lang namin ay mabigyan kami ng pagkakataon na maiprisinta ang aming ebidensya sa harap ng Senate trial,” aniya.

Kailangan ang boto ng dalawang-katlo, o hindi bababa sa 16 sa 24 na senator-judges, upang mahatulan ang bise presidente sa mga kasong impeachment laban sa kanya. Kapag nabigo na makuha ang kinakailangang bilang ng boto, mapapawalang-sala si Duterte.

Inimpeach ng Kamara si Duterte sa ikalawang pagkakataon noong Mayo 11 sa pamamagitan ng malaking botong 257-25, na may siyam na abstention, na higit pa sa one-third constitutional threshold na kinakailangan upang maiakyat ang kaso sa Senado.

Inaakusahan sa articles of impeachment ang bise presidente ng maling paggamit ng P612.5 milyong confidential funds, hindi tamang pagsisiwalat ng kanyang tunay na yaman sa kanyang Statements of Assets, Liabilities and Net Worth (SALNs), panunuhol noong siya ay Kalihim ng Edukasyon, at paggawa ng mabibigat na banta laban kina Pangulong Ferdinand Marcos Jr., First Lady Liza Araneta-Marcos, at dating Speaker Ferdinand Martin G. Romualdez.