NILINAW ni Presidential Adviser on Peace, Reconciliation and Unity Secretary Mel Senen Sarmiento noong Martes na ang Juvenile Justice and Welfare Act ng bansa ay hindi nagbibigay ng ganap na kaligtasan sa pananagutan sa mga menor de edad na gumagawa ng karumal-dumal na krimen.

Aniya, marami pa ring Pilipino ang may maling pagkaunawa sa mga probisyon ng batas tungkol sa pananagutan ng mga kabataan.

Bilang dating miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan, sinabi ni Sarmiento na noong siya ay nasa Kongreso, inamyendahan nila ang batas sa pamamagitan ng pagpasa ng Republic Act No. 10630, na nagpatibay sa Juvenile Justice and Welfare System sa Pilipinas.

Nagbigay siya ng paglilinaw kasunod ng mga pampublikong talakayan hinggil sa mga kamakailang kaso na kinasasangkutan ng mga menor de edad na umano’y sangkot sa mabibigat na krimen, kabilang ang insidente sa Tacloban City.

“Hindi tama ang paniniwala na ang mga menor de edad na gumagawa ng karumal-dumal na krimen ay awtomatikong pinapalaya nang walang kaparusahan,” ani Sarmiento. “May mga mekanismo ang batas upang matiyak na mananagot ang mga kabataang lumalabag sa batas habang isinasaalang-alang din ang kanilang edad at kakayahang magbago.”

Binanggit ni Sarmiento na malalim ang kanyang kaalaman sa batas dahil isa siya sa mga pangunahing may-akda ng Republic Act No. 10630, na nag-amyenda sa Republic Act No. 9344 o Juvenile Justice and Welfare Act of 2006.

Sa mga deliberasyon noon sa Kongreso, mariin niyang isinulong ang pagsasama ng mas mahihigpit na probisyon para sa mga menor de edad na sangkot sa karumal-dumal na krimen upang tugunan ang mga pangamba na kulang ang orihinal na batas sa mga pananggalang para sa kaligtasan ng publiko.

“Bilang mga mambabatas, kinilala namin ang pangangailangang magkaroon ng balanse sa pagitan ng pananagutan at rehabilitasyon. Iyan mismo ang dahilan kung bakit naglagay ng mga espesyal na probisyon para sa mga menor de edad na sangkot sa mabibigat na krimen,” paliwanag ni Sarmiento.

Ayon sa kanya, isa sa pinakamahalagang repormang ipinakilala ng RA 10630 ay ang Seksyon 20-A, na partikular na tumutukoy sa mga batang lampas 12 taong gulang ngunit wala pang 15 taong gulang na nakagawa ng ilang mabibigat na krimen.

Saklaw ng Seksyon 20-A ang mga seryosong krimen gaya ng:

pagpatay (murder),
pagpatay sa magulang o malapit na kamag-anak (parricide),
pagpatay sa sanggol (infanticide),
kidnapping at serious illegal detention na nagresulta sa kamatayan o panggagahasa,
robbery with homicide o rape,
destructive arson,
panggagahasa (rape),
carnapping na nagresulta sa kamatayan o panggagahasa, at
ilang mabibigat na paglabag sa Comprehensive Dangerous Drugs Act.

Sa ilalim ng batas, ang mga menor de edad na sangkot sa mga naturang krimen ay hindi basta pinapalaya at ibinabalik sa kanilang pamilya o komunidad. Sa halip, inilalagak sila sa mga espesyal na pasilidad na tinatawag na Intensive Juvenile Intervention and Support Centers (IJISC) sa loob ng mga Bahay Pag-asa upang sumailalim sa masinsing intervention, rehabilitasyon, at mga programang pangsuporta.

“Hindi isinasantabi ng batas ang pananagutan. Ang nais lamang nitong maiwasan ay ang paglalantad sa mga bata sa mga matitigas na kriminal na maaaring lalong magpalala sa kanilang pag-uugali at magpababa sa kanilang tsansa na magbago,” paliwanag ni Sarmiento.

Binigyang-diin niya na hindi kailanman nilayon ng batas na palusutin ang mga gumagawa ng krimen. Sa halip, nagtatag ito ng hiwalay na sistema ng hustisya para sa kabataan na nagpapataw ng angkop na kaparusahan at mga interbensyon habang tinitiyak na ang mga menor de edad ay inilalagay sa mga pasilidad na naaayon sa kanilang edad at hindi isinasama sa mga adultong bilanggo.

“Dalawa ang layunin nito: protektahan ang lipunan sa pamamagitan ng pagtiyak na ang mga lumalabag sa batas ay sasailalim sa nararapat na legal na proseso, at kasabay nito ay bigyan ang mga kabataang nagkasala ng pagkakataong magbago at muling makapamuhay nang maayos sa lipunan,” aniya.

Hinimok niya ang publiko na suriin muna ang aktuwal na nilalaman ng batas bago magbigay ng konklusyon na ito ay nagtataguyod ng kawalan ng pananagutan.

“Marami sa mga nananawagan ng reporma ang maaaring hindi nakaaalam na naamyendahan na ang batas upang tugunan mismo ang mga ganitong sitwasyon. Ang paniniwalang awtomatikong nakakalaya ang mga menor de edad na gumagawa ng karumal-dumal na krimen ay salungat sa tunay na nakasaad sa batas,” ani Sarmiento.

“Ang tinatanggihan ng batas ay ang ideya na dapat tratuhin ang mga bata sa eksaktong parehong paraan tulad ng mga adultong kriminal. Hindi nito tinatanggihan ang pananagutan. Sa katunayan, nagtatatag ito ng sistemang pinagsasama ang responsibilidad, interbensyon, rehabilitasyon, at proteksiyon sa publiko.”

Dagdag pa niya, ang anumang talakayan tungkol sa juvenile justice ay dapat nakabatay sa mga katotohanan at sa aktuwal na mga probisyon ng batas, lalo na ang mga amyendang ipinatupad upang matiyak na ang mga menor de edad na sangkot sa karumal-dumal na krimen ay sasailalim sa angkop na interbensyon at kustodiyal na mga hakbang habang pinananatili ang layunin ng rehabilitasyon sa sistema ng hustisyang pangkabataan.