BINIGYANG-DIIN noong Huwebes ni House Committee on Appropriations Vice Chairperson Zia Alonto Adiong na ang balangkas ng kasalukuyang mga hakbang para sa transparency sa badyet ay unang ipinakilala sa ilalim ng pamumuno ng dating Speaker na si Ferdinand Martin G. Romualdez ng Leyte, na nagsulong ng malawakang mga reporma upang matiyak na ang pagpasa at pagpapatupad ng pambansang badyet ay magiging “ganap na bukas sa pagsusuri ng publiko.”

Sinabi ni Adiong, isa sa mga pinuno ng House Young Guns, na ang mga repormang isinulong ni Romualdez ang nagtakda ng direksyon para sa mas participatory at mas accountable na proseso ng pagba-badyet sa buong ika-20 Kongreso.

“Si dating Speaker Romualdez ang naglatag ng mga reporma upang matiyak na ang badyet ay transparent at accessible sa publiko,” sabi ni Adiong, chairperson ng House Committee on Suffrage and Electoral Reforms, na binanggit na ang mga pagbabagong ito “ay layong ibalik ang tiwala at palakasin ang partisipasyon ng publiko.”

Naalala niya na kabilang sa mahahalagang repormang ipinakilala ni Romualdez ay ang:

• Pag-alis sa ‘small committee’ na dati’y nagtatapos ng mga amendment sa badyet nang behind closed doors;

• Pagbubukas ng mga pulong ng House–Senate bicameral conference committee sa publiko at sa media upang makita ng mga mamamayan ang real-time na deliberasyon;

• Pag-imbita sa mga civil society groups, people’s organizations, at pribadong sektor sa mga budget hearing ng House upang palawakin ang oversight at partisipasyon;

• Pagpapatibay ng kapangyarihan ng House sa oversight sa pagpapatupad ng badyet upang matiyak na naipapatupad ng mga ahensya ang kanilang appropriations; at

• Pagbibigay-prayoridad sa mga pamumuhunang tunay na nakapagbabago ng buhay ng mga tao.

Binigyang-diin ni Adiong na ang mga repormang ito ang bumubuo sa gulugod ng patuloy na pagsisikap ng institusyon na gawin ang proseso ng badyet na mas transparent, mas accountable, at mas nakahanay sa pangangailangan ng mga karaniwang Pilipino.

“Ang mga repormang ito ay hindi lamang procedural,” sabi ni Adiong. “Sumasalamin ang mga ito sa isang pangakong gawing isang proseso ng badyet na mapagkakatiwalaan at mapapakinabangan ng publiko.”